دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 1 2026 03 21 Netnography of the Components of Celebrity Culture in Iranian Society: With an Emphasis on Emerging Iranian Instagram Micro-Celebrities قوم‌نگاری مجازی مؤلفه‌های فرهنگ سلبریتی در جامعه ایرانی؛ با تأکید بر خٌرده‌سلبریتی‌های نوظهور اینستاگرام 7 48 4013 10.22034/jscc.2026.22932.1246 FA غلامرضا تاج بخش گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران 0000-0002-1155-8857 فرشاد گودرزی گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران 0000-0002-1570-2449 Journal Article 2025 03 17 <strong>Background and Aim</strong><strong>:</strong> Nowadays, the fever of fame has become widespread in Iranian society. With more and more access to social networks, being seen in this space and becoming a celebrity is the dream of many Instagram users. Accordingly, the aim of the present research is to examine the mechanisms and components governing celebrity culture in Iranian society within the context of the Instagram social network.<br /><br /><strong>Data and Method</strong><strong>: </strong>The present research method is qualitative and of the type of virtual ethnography. The samples studied in this research include 323 Instagram posts from the pages of emerging Instagram micro-celebrities in Iranian society, which were selected through purposive sampling and were examined over a six-month period. The criterion for the validity and quality of the findings is the Lincoln and Guba method of reliability, believability, and dependability, which was achieved with the researcher's continuous and long-term presence on the Instagram platform. Qualitative content analysis and MaxQDA software were used to analyze the findings.<br /><br /><strong>Findings:</strong><strong> </strong>The present study has reported on 34 types of popular micro-celebrities in the Iranian Instagram space. Also, based on the content analysis of the findings related to the pages of micro-celebrities on Instagram, 29 recurring themes, 10 central themes, and 1 core theme were extracted. Positivity and self-optimization, violation of privacy, consumerism, body standardization, transparency, achievementism, fluidity of life, theatricalization of life, like-for-like beauty, and legitimization are among the central themes and self-branding is the central category extracted from the activities of emerging Iranian Instagram micro-celebrities.<br /><br /><strong>Conclusion:</strong><strong> </strong>The results of the present study show that the components of celebrity culture in Iran are different and emerging Instagram micro-celebrities use different mechanisms to build self-branding, gain visibility, and gain legitimacy.<br /><br /><strong>Key Message:</strong> Celebrity has a strong presence in all the life of contemporary human life and affect the lived areas of human life at different levels. Public accessibility of virtual media such as Instagram, celebrity fever and publicity in iranian society has become more and more important, so it is necessary to adopt a critical approach in micro and macro levels facing the celebrity culture. <strong>زمینه و هدف:</strong> امروزه تَب شهرت در جامعه ایرانی، همه‌گیر شده است. با دسترسی بیش از پیش به شبکه‌های اجتماعی، دیده‌شدن در این فضا و تبدیل شدن به سلبریتی، آرزوی بسیاری از کاربران اینستاگرام است، بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی سازوکارها و مؤلفه‌های حاکم بر فرهنگ سلبریتی در جامعه ایرانی در بستر شبکه اجتماعی اینستاگرام بوده است.<br /><br /><strong>روش و داده</strong><strong>‌</strong><strong>ها</strong><strong>: </strong>در پژوهش حاضر از روش کیفی قوم‌نگاری مجازی استفاده شده است. نمونه‌های مورد مطالعه در این پژوهش شامل 323 پست اینستاگرامی از صفحات خرده‌سلبریتی‌های نوظهور اینستاگرامی در جامعه ایرانی بوده است که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌ و در یک بازه زمانی شش ماهه مورد بررسی قرار گرفته‌اند. ملاک اعتبار و کیفیت یافته‌ها، روش اعتمادپذیری، باورپذیری و اطمینان‌پذیری لینکلن و گوبا است که با حضور مداوم و طولانی‌مدت محقق در بستر اینستاگرام محقق شده است. برای تجزیه و تحلیل یافته‌ها از تحلیل محتوای کیفی و نرم‌افزار مکس‌کیو‌دی‌اِی استفاده شده است.<br /><br /><strong>یافته</strong><strong>‌</strong><strong>ها:</strong> یافته‌ها حکایت از 32 گونه خرده‌سلبریتی پرطرفدار در فضای اینستاگرام ایرانی داشته و براساس تحلیل محتوای یافته‌ها مربوط به صفحات خرده‌سلبریتی‌های اینستاگرامی، 29 مضمون پرتکرار، 10 مضمون محوری و  یک مضمون هسته استخراج شده است. مثبت‌نگری و خودبهینه‌سازی، حریم‌شکنی، مصرف‌گرایی، استانداردسازی بدن، شفافیت‌گرایی، دستاوردسالاری، سیال‌شدگی زندگی، تئاتری‌شدن زندگی، زیبایی لایک‌خور و مشروعیت‌سازی از جمله مضامین محوری و خودبرندسازی مضمون مرکزی استخراج شده از فعالیت خرده‌سلبریتی‌های نوظهور اینستاگرام ایرانی بوده است.<br /><br /><strong>بحث و نتیجه</strong><strong>‌</strong><strong>گیری:</strong><strong> </strong>نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مؤلفه‌های فرهنگ سلبریتی در ایران متفاوت بوده و خرده‌سلبریتی‌های نوظهور اینستاگرامی با استفاده از سازوکارهای متفاوتی در جهت خودبرندسازی، دیده‌شدن و کسب مشروعیت عمل کرده‌اند.<br /><br /><strong>پیام اصلی: </strong>سلبریتی‌ها در همه‌جای زندگی انسان معاصر حضوری پررنگ دارند و بر حوزه‌های زیسته زندگی انسان در سطوح مختلف اثرگذار هستند.<strong> </strong>با دسترس‌پذیری همگانی رسانه‌های مجازی چون اینستاگرام، تَب شهرت و سلبریتی‌شدن در جامعه ایرانی بیش از پیش شده است، بنابراین لزوم اتخاذ دیدگاهی انتقادی در سطوح خرد و کلان در مواجه با فرهنگ سلبریتی ضروری است. https://jscc.yazd.ac.ir/article_4013_a8dc8d5f9d09ff3af5dc450404af737e.pdf