دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 1 2026 03 21 Socioeconomic Determinants of Social Vitality Enhancement Among Female-Headed Households: The Case of the Ahvaz Welfare Organization, Iran عوامل اجتماعی- اقتصادی اثرگذار بر افزایش نشاط اجتماعی زنان سرپرست خانوار: مطالعه‌ای در بین زنان تحت پوشش بهزیستی اهواز 99 128 4132 10.22034/jscc.2026.22506.1196 FA علی حسین حسین زاده گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0003-2278-948X سجاد بهمنی گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران مرضیه افلاطونی گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0003-2278-948X Journal Article 2024 12 08 <strong>Background and Aim</strong><strong>:</strong> Happiness and unhappiness are fundamental emotions that shape individual performance, social trust, and community cohesion. Given that female-headed households face severe socioeconomic and psychological vulnerabilities, this study investigates the impact of socioeconomic factors on enhancing the social vitality of female-headed households supported by the State Welfare (Behzisti) Organization in Ahvaz<br /> <br /><strong>Data and Method</strong><strong>: </strong>This applied study employed a quantitative approach. The statistical population consisted of female-headed households supported by the Ahvaz Behzisti Organization, from which a sample was selected using a simple random sampling method. Data collection was carried out through a survey questionnaire. The content validity of the instrument was established, and its reliability was assessed using Cronbach’s alpha coefficient.<br /> <br /><strong>Findings:</strong><strong> </strong>The findings indicate a significant correlation between social vitality and variables including social capital, modern identity, religious beliefs, mass media usage, general health, socio-economic status, and marital status. Furthermore, the regression analysis indicated that, among these factors, social capital had an impact coefficient of 0.430. This was followed sequentially by socio-economic status (0.312), religious beliefs (0.199), mass media usage (0.131), and general health (0.108) in terms of their effect on the sense of social vitality.<br /> <br /><strong>Conclusion:</strong><strong> </strong>The results suggest that social vitality among female-headed households is a function of a complex set of social and economic determinants. Among the variables examined, social capital exerts the greatest influence on promoting social vitality. Additionally, factors such as socioeconomic status and religious beliefs play a significant role in shaping the sense of social vitality within this group.<br /> <br /><strong>Key Message:</strong> Enhancing social capital, socioeconomic status, general health, and religious beliefs can substantially elevate the social vitality of female-headed households supported by the Ahvaz Behzisti Organization. Consequently, prioritizing these dimensions offers a highly effective strategy for strengthening the overall well-being and quality of life of this vulnerable group. <strong>زمینه و هدف:</strong> شادی و ناشادی از جمله هیجان‌های مهم انسانی هستند که می‌توانند بر عملکرد و بهره‌وری فردی، روابط اجتماعی، اعتماد اجتماعی و میزان مشارکت و پویایی تعاملات اجتماعی افراد اثرگذار باشند و به‌این‌ترتیب زمینه را برای تقویت یا تضعیف همبستگی و انسجام اجتماعی فراهم کنند. از سوی دیگر، زنان سرپرست خانوار معمولاً در زمرۀ گروه‌های آسیب‌پذیر و محروم جامعه قرار دارند و به دلیل شرایط اقتصادی نامناسب و فشارهای عاطفی و روانی، در معرض مخاطرات و آسیب‌های متعدد قرار می‌گیرند. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عوامل اجتماعی- اقتصادی بر افزایش نشاط اجتماعی در میان زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی اهواز انجام شده است.<br /> <br /><strong>روش و داده</strong><strong>‌</strong><strong>ها</strong><strong>: </strong>این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، با رویکرد کمی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی اهواز بود که نمونه 351 نفری از آنان به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده‌های موردنیاز پژوهش از طریق پرسش‌نامه استاندارد جمع‌آوری گردید که روایی آن تأیید شده و پایایی آن نیز با استفاده از آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت.<br /> <br /><strong>یافته</strong><strong>‌</strong><strong>ها:</strong> براساس یافته‌ها، متغیرهایی مانند سرمایه اجتماعی، هویت مدرن، اعتقادات دینی مذهبی، میزان استفاده از وسایل ارتباط جمعی، سلامت عمومی، پایگاه اجتماعی ـ اقتصادی و وضعیت تأهل رابطه معناداری با نشاط اجتماعی داشته‌اند. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد در میان این عوامل، سرمایه اجتماعی با ضریب تأثیر 430/0 بیشترین نقش را در افزایش نشاط اجتماعی ایفا می‌کند و پس از آن پایگاه اجتماعی اقتصادی (312/0)، اعتقادات دینی مذهبی (199/0)، استفاده از وسایل ارتباط جمعی (131/0) و سلامت عمومی (108/0) به ترتیب بر احساس نشاط اجتماعی اثرگذار بوده‌اند.<br /> <br /><strong>بحث و نتیجه</strong><strong>‌</strong><strong>گیری:</strong><strong> </strong>نتایج نشان می‌دهد که نشاط اجتماعی در میان زنان سرپرست خانوار تابع مجموعه‌ای از عوامل اجتماعی و اقتصادی است. در میان متغیرها، سرمایه اجتماعی بیشترین نقش را در افزایش نشاط اجتماعی دارد. همچنین عواملی مانند پایگاه اقتصادی-اجتماعی و اعتقادات دینی نیز نقش قابل‌توجهی در احساس نشاط اجتماعی این گروه دارند.<br /> <br /><strong>پیام اصلی: </strong>افزایش سرمایه اجتماعی، بهبود وضعیت اقتصادی- اجتماعی و سلامت عمومی، همراه با تقویت باورهای دینی، می‌تواند نشاط اجتماعی زنان سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی اهواز را ارتقا می‌بخشد. این عوامل در کنار یکدیگر تأثیر چشمگیری بر نشاط این گروه خواهند داشت. بنابراین، توجه همزمان به این ابعاد، راهبردی مؤثر برای ارتقای کیفیت زندگی آنان است. https://jscc.yazd.ac.ir/article_4132_052d702a713e8136e41ab64a280a6cc0.pdf