دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 4 2 2025 07 23 The Changing Context of Gender Representation from Culture to Politics: A Content Analysis of the Barbie Movie زمینه‌های تغییر در بازنمایی جنسیت از فرهنگ تا سیاست: تحلیل محتوای فیلم سینمایی باربی 183 208 3745 10.22034/jscc.2025.22060.1156 FA هژیر فتحی دانش آموخته دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران 0009-0004-7222-860X فائزه تقی پور دانشیار گروه علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی- واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران 0000-0003-2912-7358 Journal Article 2024 08 22 Background and Aim: Cinema plays a significant role in shaping culture, providing entertainment, and fostering thought. It can reflect social, political, cultural, and economic issues within its narrative and to its audience, while also contributing to the reproduction of societal cultural values. This research aims to investigate the changes in the representation of gender concepts through the content presented in the movie Barbie. Data and Method: This research examines the cultural messages conveyed in Barbie, recognized as one of the best-selling movies of 2023, through a qualitative content analysis method. To gather data, the film was watched multiple times individually and in group settings. Following the transcription of the dialogue and the depiction of relationships within the film, the findings were categorized and extracted. Findings: The results indicate that the film conveys important messages by contrasting the concept of power with political, social, economic, and cultural issues, particularly the crisis of masculinity and through symbols such as the brown horse, representing male power. The film also employs visual and conceptual elements to emphasize Barbie's enduring symbolic status, illustrating its connection to establishing a new world order and the resurgence of marketing. Conclusion: The content analysis of the film reveals that it encompasses significant messages across various dimensions, including political, economic, cultural, identity-related, social, and ideological aspects. Given that cinema sometimes anticipates social changes and at other times reflects them, the implicit messages within the film offer new perspectives and create diverse capacities in the representation of gender stereotypes and the male gaze, thereby contributing to the revival of American culture and traditions with an emphasis on the component of attractiveness. The film portrays certain social changes and occasionally purposefully communicates the social and political future from the perspective of power and gender relations. Key Message: The research results showed that the creators of Barbie are not only utilizing Barbie's capacity to disseminate American cultural concepts but are also trying, by considering the requirements and intellectual developments of the new world, to conceptually represent Barbie in a way that aligns with contemporary perspectives. زمینه و هدف: سینما نقش مهمی در فرهنگ‌سازی، سرگرمی و تفکر دارد و می‌تواند مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی را در خود و جامعه مخاطب بازتاب دهد و همچنین به بازتولید ارزش‌های فرهنگ جامعه کمک نماید. این پژوهش سعی دارد زمینه‌های تغییر در بازنمایی مفاهیم جنسیتی در فیلم باربی را مورد مطالعه قرار دهد. روش و داده‌ها: این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی، پیام‌های فرهنگی فیلم سینمایی «باربی» را به‌عنوان یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های سال 2023 مورد مطالعه قرارداده است. به‌منظور گردآوری اطلاعات، فیلم سینمایی چندین بار به‌صورت فردی و گروهی مشاهده شد و پس از پیاده‌سازی دیالوگ و روابط به تصویرکشیده شده در فیلم، دسته‌بندی و استخراج یافته‌ها انجام شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که فیلم از طریق تقابل مفهوم قدرت با موضوعات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، به‌ویژه بحران مردانگی و نمادهایی مانند اسب قهوه‌ای به‌عنوان نمادی از قدرت مردانه، پیام‌های مهمی را ارائه می‌دهد. همچنین فیلم از عناصر بصری و مفهومی برای برجسته‌کردن ایده‌ باربی به‌ عنوان نمادی ماندگار استفاده کرده و پیوستگی آن با ایجاد نظم نوین جهانی و احیای بازاریابی را نیز به تصویر می‌کشد. بحث و نتیجه‌گیری: تحلیل محتوای فیلم نشان داد که این اثر در ابعاد مختلف از جمله سیاسی، اقتصادی، فرهنگی،‌ هویتی، اجتماعی و ایدئولوژیک پیام‌های قابل‌توجهی را در خود جای ‌داده است. باتوجه به اینکه گاهی سینما تغییرات اجتماعی را پیش بینی می کند و گاهی تغییرات اجتماعی درسینما بازگویی می شود، پیام‌های نهفته درسینما حاوی رویکردهای جدیدی است و ظرفیت‌های متفاوتی در بازنمایی کلیشه‌های جنسیتی و نگاه خیره مردانه ایجاد کرده‌ و به احیای فرهنگ و سنت‌های آمریکایی با تأکید بر مؤلفه جذابیت کمک می‌کنند. این فیلم برخی تغییرات اجتماعی را بازنمایی می کند وگاها هدفمند آینده اجتماعی و سیاسی را از منظر روابط قدرت و جنسیت تفهیم می نماید. پیام اصلی: نتایج پژوهش نشان داد که سازندگان باربی علاوه ‌بر این‌ که از ظرفیت باربی برای انتشار مفاهیم فرهنگی آمریکایی بهره برده‌اند، اما با در نظرگیری اقتضائات و تحولات فکری دنیای جدید، سعی دارند بازنمایی مفهومی باربی به‌گونه‌ای باشد که با نگرش‌های دنیای جدید سازگار باشد.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_3745_37738251df747b916172e60442b7c018.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 4 2 2025 07 23 Sociological Analysis of Intergenerational and Intragenerational Social Mobility and Its Related Factors in Yasouj City تحلیل جامعه‌شناختی تحرک اجتماعی بین‌نسلی و درون‌نسلی و عوامل مرتبط با آن در شهر یاسوج 209 234 3836 10.22034/jscc.2025.22477.1189 FA سیروس احمدی استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0000-0002-4308-1395 سید صمد بهشتی دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0000-0002-5887-0258 طیبه هادی اصل دانشجوی کارشناسی‌ارشد، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0000-0002-4308-1395 Journal Article 2024 11 30 Background and Aim: Social mobility, which refers to the movement of people across different social positions, is a controversial topic. This research aims to examine both intergenerational and intragenerational social mobility in Yasouj. Data and Method: This survey was conducted on 115 families that had a living father and two children over 25 years of age. The data were collected separately from the father, the oldest child, and the youngest child. To measure intergenerational and intragenerational social mobility, the position of the oldest child relative to the father and the position of the youngest child relative to the oldest one in four areas—economy, social status, education, and employment status—were compared. Results were categorized as upward, downward, or neutral mobility. Findings: The results of intergenerational mobility showed that, compared to their fathers, the oldest children experienced downward mobility in economic and social status but upward mobility in education and occupational status domains. Furthermore, the chances of upward mobility were significantly affected by age and gender. Furthermore, the results of intragenerational mobility indicated that, compared to their oldest children, the youngest children experienced downward mobility in economic and social status, but upward mobility in education and occupational status. In addition, the chances of upward mobility were influenced by age and place of birth. Conclusion: This research concludes that the majority of the oldest and youngest children experience downward social mobility compared to the previous generation. Although macro factors significantly influence social mobility, micro factors such as being older and male increase the likelihood of upward intergenerational mobility. Additionally, being older, along with being born in a rural area, enhances the chances of upward intragenerational mobility. Key Message: Social mobility is experiencing a downward trend, both across generations and within generations. Upward intergenerational and intragenerational mobility reflect the dynamics of any society, and current trends suggest that social mobility in tribal communities faces significant challenges. زمینه و هدف: تحرک اجتماعی به‌عنوان جابجایی افراد در وضعیت‌ها و موقعیت‌های مختلف، موضوعی بحث‌انگیز است. هدف پژوهش حاضر بررسی تحرک اجتماعی بین‌نسلی و درون‌نسلی در شهر یاسوج است. روش و داده‌ها: این پژوهش پیمایشی بر روی 115 خانواده که پدر در قید حیات، و دارای دو فرزند بالای 25 سال بودند انجام و اطلاعات مورد نیاز به‌طور جداگانه از پدر، فرزند ارشد و فرزند آخر جمع‌آوری شده است. جهت سنجش تحرک اجتماعی بین‌نسلی، جایگاه فرزند ارشد با پدر و برای سنجش تحرک درون‌نسلی، جایگاه فرزند ارشد با فرزند آخر در چهار حوزه اقتصادی، منزلت اجتماعی، تحصیلات و پایگاه شغلی، مورد مقایسه قرار گرفت و نتایج به صورتِ تحرک صعودی، نزولی، و بدون تحرک، دسته‌بندی شدند. یافته‌ها: نتایج تحرکِ بین‌نسلی نشان داد، فرزندان ارشد در مقایسه با پدران در حوزه اقتصادی و منزلت اجتماعی دارای تحرک نزولی اما در حوزه تحصیلات و پایگاه شغلی دارای تحرک صعودی‌اند. به‌علاوه، بین سن و جنس‌شان با شانس تحرک صعودی رابطه وجود دارد. نتایج تحرک درون‌نسلی نشان داد فرزندان آخر در مقایسه با فرزندان ارشد در حوزه اقتصادی و منزلت اجتماعی دارای تحرک نزولی هستند اما در تحصیلات و پایگاه شغلی دارای تحرک صعودی‌اند. همچنین، بین سن و محل تولد با شانس تحرک صعودی رابطه وجود دارد. بحث و نتیجه‌گیری: با استناد به یافته‌ها، اکثریت فرزندان ارشد نسبت به پدران، و اکثریت فرزندان آخر نسبت به فرزندان ارشد، دارای تحرک اجتماعی نزولی می‌باشند. اگرچه، بخش عمده ای از تحرک اجتماعی متاثر از عوامل سطح کلان است اما عوامل خرد مانند سن بالاتر و جنسیت مذکر در شانس تحرک صعودی بین نسلی و سن بالاتر و تولد در روستا شانس تحرک صعودی درون نسلی را بیشتر می کنند. پیام اصلی: مطالعه نشان می‌دهد تحرک اجتماعی در ایران چه بین‌نسلی و چه درون‌نسلی، به‌صورت نزولی است. تحرک صعودی بین‌نسلی و درون‌نسلی بیانگر پویایی هر جامعه است و روندهای موجود بیانگر چالش‌هایی است که جامعه عشیره‌ای در زمینه تحرک اجتماعی با آن مواجه است.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_3836_8fd8db1d663b35a226ec0d7e45a72229.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 4 2 2025 07 23 Spatial Analysis of the Main Causes of Death Among Youth in Iran in 2021 تحلیل فضایی علت‌های اصلی مرگ جوانان در ایران در سال 1400 235 258 3778 10.22034/jscc.2025.22512.1198 FA فروغ جمشیدی زرمهری دانشجوی کارشناسی‌ارشد جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0009-0001-3368-6868 محمد ترکاشوند مرادآبادی دانشیار جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0003-1655-0464 محمدرضا رضائی دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0002-6721-3014 Journal Article 2024 12 11 Background and Aim: Over the past several decades, Iran has undergone an epidemiological transition marked by a decline in overall mortality alongside significant shifts in the leading causes of death. Despite improvements in public health and a general downward trend in mortality, youth mortality rates continue to be relatively high. This study aims to identify the patterns and leading causes of youth mortality in Iran. Data and Method: This applied study uses a secondary analysis of data from the Global Burden of Disease Study (2021), based on the latest cause-of-death classification model ICD-11. The rate index was used to compare causes of death by gender at the provincial level. Findings: The majority of youth deaths are due to post-transition diseases. Transport accidents, COVID-19, and cancer were the top three causes of death in 2021. Men exhibited higher death rates than women for all three causes. Pearson's correlation indicated a significant relationship (p<0.01) between development level and death rates from these causes across provinces. Conclusion: The most common causes of death among young people are non-communicable diseases and accidents. These causes of death are preventable and are mainly related to people's lifestyles. There is a need to emphasize culture-building to shift people's lifestyles and social behaviors, as well as to recognize the importance of treatment. Less developed provinces should be prioritized in policymaking. Key Message: Youth mortality in Iran is often a phenomenon occurring outside the healthcare system and influenced by individual lifestyle choices and behaviors. Health policies should therefore emphasize preventive interventions focused on raising awareness and modifying youth behaviors, in addition to medical treatment. زمینه و هدف: جامعه ایران در دهه‌های گذشته، به‌موازات کاهش سطح مرگ‌ومیر، گذار اپیدمیولوژیک و تغییرات قابل‌توجه در علل اصلی مرگ‌ومیر را تجربه نموده است. با وجود ارتقاء سطح بهداشت و روند کاهشی مرگ‌ومیر در ایران، میزان‌های مرگ جوانان همچنان در سطح بالایی قرار دارد. هدف مطالعه حاضر شناخت الگوها و علت‌های اصلی مرگ جوانان در ایران است. روش و داده‌ها: مطالعه حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش تحلیل ثانویه است. داده‌های مورد استفاده برگرفته از مطالعه جهانی بار بیماری‌ها (2021) و براساس آخرین الگوی طبقه‌بندی علت مرگ (ICD-11) است. از شاخص میزان، جهت مقایسه علت مرگ به تفکیک جنس و در سطح استان استفاده شده است. یافته‌ها: عمده مرگ جوانان ناشی از بیماری‌های پس از گذار است و حوادث حمل‌و‌نقل، کویید-19 و سرطان‌ها سه علت اصلی مرگ جوانان در سال 1400 به شمار می‌روند. میزان مرگ مردان در هر سه علت بالاتر از زنان است. آزمون همبستگی پیرسون نشان از رابطه معنادار (sig<0.01) بین سطح توسعه و میزان مرگ ناشی از علل در استان‌ها است. بحث و نتیجه‌گیری: بیشترین علت مرگ جوانان در دسته بیماری‌های غیرعفونی و سوانح قرار می‌گیرد و این نوع علت مرگ قابل پیشگیری و عمدتا مرتبط با سبک زندگی افراد است. نیاز است بر فرهنگ‌سازی جهت تغییر سبک زندگی و رفتارهای اجتماعی افراد در کنار اهمیت نقش درمان، تاکید می‌شود. استان‌های کمترتوسعه‌یافته در اولویت سیاست‌گذاری هستند. پیام اصلی: مرگ‌ومیر جوانان در ایران، پدیده‌ای است که اغلب خارج از سیستم درمانی و تحت تأثیر انتخاب‌ها و رفتارهای فردی مرتبط با سبک زندگی رخ می‌دهد. بنابراین، سیاست‌های بهداشتی باید علاوه بر درمان پزشکی، به مداخلات پیشگیرانه معطوف به ارتقای آگاهی‌ها و اصلاح رفتارهای جوانان توجه نمایند.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_3778_27a15023370e8ecca3fc40cca8a8fcca.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 4 2 2025 07 23 Selection and Consumption of Clothing as an Element of Intergenerational Social Distinction: Differences and Similarities انتخاب و مصرف پوشاک به‌مثابه عنصر تمایز اجتماعی بین‌نسلی؛ تفاوت‌ها و شباهت‌ها 259 281 3768 10.22034/jscc.2025.22183.1166 FA فروزنده جعفرزاده پور دانشیار جامعه‌شناسی، گروه جوانان و مناسبات نسلی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران 0000-0003-3691-427x حسین حیدری استادیار جامعه‌شناسی، گروه جامعه‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران 0000-0002-3763-2429 Journal Article 2024 09 28 Background and Aim: Clothing serves as a significant marker of social distinction and a prominent cultural symbol. As both a cultural component and a symbolic element, the selection and consumption of clothing are under continuous evolution across generations. This study aims to investigate the differences and similarities in clothing choices across various generational groups to see how they change over the cohorts. Data and Method: This research employed a survey methodology. The statistical population consisted of individuals aged 18 and above residing in Tehran. Utilizing Cochran's formula, a sample size of 388 participants was determined and subsequently selected through stratified random sampling with proportional allocation across three distinct generational groups. Data were collected using a researcher-made questionnaire. Findings: The analysis revealed significant variations among generational groups in both the types and the volume of clothing purchases. While the perceived importance of price and basic need did not differ significantly across generations, notable distinctions emerged regarding the value placed on quality, brand, and modesty in clothing. Specifically, no statistically significant difference in the importance of quality was observed between youth and middle-aged individuals. Similarly, these two groups did not differ significantly in their consideration of brand importance. However, both youth and middle-aged individuals exhibited significant differences from older adults concerning the importance attributed to the brand. Conclusion: The findings indicate gradual and incremental shifts in clothing selection criteria across generations. These shifts reflect underlying differences in their semantic systems, social preferences, and cultural capital. The observed semantic similarities and distinctions concurrently cultivate unique cultural and social preferences that contribute to social cohesion within and between groups and maintain cultural continuity. Simultaneously, these dynamics facilitate the development of group independence and the differentiation of generational identities, ultimately paving the way for behavioral distinctions and long-term cultural and social changes. Key Message: Clothing, functioning as a medium for conveying meaning and a cultural marker, is shaped by cultural events and social changes. Individuals utilize their style of dress as a means to articulate both personal and group identity. The findings suggest a gradual social shift occurred in the criteria guiding clothing selection and purchase among the generations. زمینه و هدف: پوشاک یک نماگر مهم تمایز اجتماعی و یک نماد فرهنگی برجسته است. انتخاب و مصرف پوشاک، هم به عنوان یک جزء فرهنگی و هم یک عنصر نمادین، در طول نسل‌ها به‌طور مستمر در حال تکوین است. هدف این مطالعه بررسی تفاوت‌ها و شباهت‌ها در انتخاب پوشاک در میان گروه‌های سنی مختلف و چگونگی تغییرات نسلی آن است. روش و داده‌ها: روش پژوهش پیمایش و جامعه آماری شامل افراد بالای 18 سال شهر تهران است. حجم نمونه برابر با 388 نفر است که از طریق فرمول کوکران تعیین شده است. روش نمونه‌گیری تصادفی مطبق براساس اختصاص سهمیه به هر سه گروه نسلی است که به‌صورت تصادفی انتخاب شده‌اند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها نیز پرسشنامه محقق‌ساخته است. یافته‌ها: گروه‌های نسلی در نوع خرید و مقدار خرید با یکدیگر تفاوت معنادار دارند. در معیارهای خرید، تفاوتی در اهمیت قیمت و اهمیت نیاز بین گروه‌های مورد بررسی مشاهده نشد؛ ولی بین گروه‌های نسلی، در معیارهای اهمیت کیفیت، اهمیت برند و اهمیت پوشیده بودن تفاوت معنادار وجود دارد. البته در معیار اهمیت کیفیت بین جوانان با میان‌سالان و در معیار اهمیت برند نیز بین جوانان و میان‌سالان تفاوت معناداری مشاهده نشد؛ ولی این دو گروه در اهمیت برند تفاوت معناداری با بزرگ‌سالان دارند. بحث و نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر از وقوع آرام و تدریجی تغییر در معیارهای انتخاب پوشاک در بین گروه‌های نسلی حکایت دارد که نشان‌دهنده وجود تفاوت در نظام معنایی، ترجیحات اجتماعی و سرمایه فرهنگی گروه‌های نسلی است. این تشابهات و تمایزات معنایی از یک‌سو باعث ایجاد ترجیحات فرهنگی و اجتماعی ویژه شده که انسجام اجتماعی و تداوم فرهنگی را تداوم می‌بخشد و از سوی دیگر به استقلال گروهی و تمایز هویتی گروه‌های نسلی کمک کرده و با ایجاد تمایزات رفتاری، راه را برای تغییرات فرهنگی و اجتماعی در بلندمدت باز کرده است. پیام اصلی: پوشاک به‌مثابه ابزار انتقال معنا و نشانه فرهنگی، تحت‌تأثیر رخدادهای فرهنگی و تحولات اجتماعی است و افراد از سبک پوشش به‌عنوان ابزاری برای نشان دادن هویت فردی و گروهی استفاده می‌کنند. نتایج حکایت از تغییرات اجتماعی آرام و تدریجی در معیارهای انتخاب و خرید پوشاک در بین نسل‌های مورد بررسی دارد.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_3768_3a2dc37db17a9cc43f631131f73024c0.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 4 2 2025 07 23 Determinants of Cesarean Section Intention in Pregnant Women: An Ethnic Comparison in Ahvaz, Iran تعیین‌‌کننده‌های قصد سزارین در زنان باردار: مقایسه‌ای قومیتی در شهر اهواز 283 310 3781 10.22034/jscc.2025.22406.1185 FA حجیه بی بی رازقی نصرآباد دانشیار جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم خانواده، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-0990-9689 ملیحه علی مندگاری دانشیار جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0001-9346-9374 زینب سنگورزاده دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0003-1872-8449 سید محسن سعیدی مدنی دانشیار مردم‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0002-0730-2015 Journal Article 2024 11 18 Background and Aim: A notable shift in the fertility intentions and behaviors of women is the increasing preference for cesarean sections over natural delivery. The widespread prevalence of this surgical procedure, despite its known negative consequences for maternal and child health, highlights its evolution into a social and cultural issue. This study aimed to investigate the factors influencing the intention to undergo a cesarean section among Arab and Fars women. Data and Method: In 2019, a cross-sectional survey was conducted in Ahvaz involving 385 married women aged 15 to 49 who visited one of Ahvaz's hospitals to receive health services during pregnancy. They were selected and interviewed using a structured questionnaire. Findings: Results indicated that approximately 16 percent of Arab women and 34 percent of Persian women intended to undergo cesarean delivery. Within both ethnic groups, women with higher education and those who are employed were more likely to plan for cesarean sections compared to their counterparts. Multivariate analysis revealed that education level, employment status, ethnicity, attitudes toward cesarean sections, individualism, body image, and subjective norms significantly influenced the intention to choose cesarean delivery. Discussion and Conclusion: This study demonstrates that the decision to undergo a cesarean section is affected by cultural, social, and psychological factors. Women with higher education and those who are employed showed a greater preference for cesarean delivery, while social attitudes and norms also played a crucial role in the decision-making process. These findings can guide health policies aimed at reducing cesarean rates and improving education about natural delivery. Key Message: The choice of cesarean delivery is not merely a medical issue but a sociocultural phenomenon, linked to many socio-cultural events. To reduce its prevalence and address its negative consequences, we need new mental and behavioral patterns and interventions that extend beyond the realm of medicine. زمینه و هدف: یکی از تغییرات قابل‌توجه در الگوی رفتارهای فرزندآوری زنان، تغییر در نحوه زایمان از طبیعی به عمل سزارین است. شیوع گسترده این عمل جراحی، با وجود ‌عوارض ‌منفی متعدد آن بر سلامت مادر و کودک، نشان‌دهنده تبدیل شدن این نوع زایمان انتخابی به یک مساله اجتماعی و فرهنگی است. این مطالعه با هدف بررسی عوامل مؤثر بر قصد انجام سزارین در میان زنان عرب و فارس شهر اهواز اجرا شده است. روش و داده‌ها: روش مطالعه، کمی و به‌صورت پیمایشی بوده است. جامعه آماری شامل زنان باردار ۱۵ تا ۴۹ سال است که در سال ۱۳۹۸ در طول دوره بارداری برای دریافت خدمات بهداشتی به یکی از بیمارستان‌های شهر اهواز مراجعه کرده‌اند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌ محقق‌ساخته جمع‌آوری شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که تقریباً ۱۶ درصد از زنان عرب و ۳۴ درصد از زنان فارس قصد سزارین دارند. در هر دو گروه قومی، زنان دارای تحصیلات دانشگاهی و زنان شاغل درمقایسه با سایر زنان، بیشتر قصد سزارین داشتند. تحلیل چندمتغیره، تاثیر معنی‌دار سطح تحصیلات، وضعیت اشتغال، قومیت، نگرش نسبت به سزارین، فردگرایی، تصویر بدنی و هنجارهای ذهنی را بر قصد سزارین نشان داد. بحث و نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که تصمیم به انجام سزارین تحت تأثیر عوامل فرهنگی، اجتماعی و روانشناختی است. زنان با تحصیلات بالاتر و زنان شاغل بیشتر به سزارین تمایل دارند و نگرش‌ها و هنجارهای اجتماعی نیز نقش مهمی در این تصمیم‌گیری ایفا می‌کنند. این نتایج می‌تواند به سیاست‌گذاری‌های بهداشتی در راستای کاهش میزان سزارین و بهبود آموزش‌های مرتبط با زایمان طبیعی کمک کند. پیام اصلی: انتخاب زایمان به شیوه سزارین، صرفا یک مسأله پزشکی نیست، بلکه پدیده‌ای اجتماعی و فرهنگی است که با وقایع، فرایندها و تحولات اجتماعی- فرهنگی متعددی پیوند دارد. برای کاهش شیوع و مقابله با پیامدهای منفی سزارین، نیازمند مداخلاتی فراتر از قلمرو پزشکی و الگوسازی‌های ذهنی و رفتاری جدیدی هستیم.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_3781_c29be1e77fd309fbb90e3a08d6cd3741.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 4 2 2025 07 23 Change in Marriage and Divorce Attitudes and Family Values in Iran: A Meta-Analysis of Key Factors فراتحلیل عوامل مرتبط با تغییر ارزش‌های خانوادگی و نگرش به طلاق و ازدواج در ایران 311 348 3641 10.22034/jscc.2024.21880.1142 FA آمنه عباسی استادیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0001-7322-0790 داریوش رضاپور دانشیار جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-5805-0540 Journal Article 2024 07 16 Background and Aim: Values and attitudes related to family are the most obvious point of connection and intersection between the continuity of cultural traditions of past generations and the acceptance of new beliefs and mental patterns among new generations. Continuity and change in various dimensions of the family and its determinants have been the focus of numerous social researches. The present study aims to quantitatively synthesize the results of research conducted on family values and attitudes towards divorce and marriage among the Iranian women and men. Data and Method: Using a systematic review approach, 60 studies in this field were analyzed for the period 2005-2024. Findings: According to the findings, demographic, cultural, media, and economic factors play a significant role in shaping family values, with media factors showing the highest effect size of 0.42. Similarly, attitudes towards marriage are influenced by demographic-family, cultural, economic, social, individual-personality, and media factors, with cultural factors having the highest effect size of 0.33. Finally, attitudes towards divorce are shaped by demographic, family, cultural, individual-personality, and social factors, with cultural factors having the highest effect size of 0.37. Conclusion: Cultural factors play a prominent role across all three domains, indicating that changes in Iranian families are significantly influenced by shifts in individual values, especially among the younger generation, with media also facilitating this process. Key Message: A systematic review of research indicates that changes in family values, attitudes towards divorce, and marriage in Iran are complex and multidimensional. While various economic, social, cultural, and individual causes have contributed to these changes, cultural causes have played a more prominent role. زمینه و هدف: ارزش‌ها و نگرش‌های مرتبط با خانواده بارزترین نقطه پیوند و تلاقی میان تداوم سنت‌های فرهنگی نسل‌های گذشته با پذیرش باورها و ذهنیت‌های نو در میان نسل‌های جدید است. تداوم و تغییر در ابعاد گوناگون خانواده و عوامل تعیین‌کننده آن، در پژوهش‌های متعددی مورد توجه محققان اجتماعی قرار گرفته است. هدف مطالعه حاضر، مرور سیستماتیک نتایج پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه ارزش‌های خانوادگی و نگرش به طلاق و ازدواج در بین جمعیت زنان و مردان ایرانی است. روش و داده‌ها: در این مقاله با کمک روش مرور سیستماتیک، تعداد 60 پژوهش مرتبط در بازه زمانی 1384 تا 1402 بررسی شده است. یافته‌ها: براساس یافته‌ها، بیشترین عوامل همبسته با ارزش‌های خانوادگی شامل عوامل جمعیتی، ارزشی-فرهنگی، رسانه‌ای و اقتصادی بوده‌اند که در این میان عوامل رسانه‌ای با اندازه‌ اثر 42/0، بیشترین اثرگذاری را داشته است. همچنین، عوامل مرتبط با نگرش به ازدواج را می‌توان به عوامل جمعیتی-خانوادگی، ارزشی-فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، فردی-شخصیتی و رسانه‌ای تقسیم‌بندی نمود که عوامل ارزشی-فرهنگی با اندازه اثر 33/0، بیشترین مقدار اندازه اثر را نشان می‌دهد. در نهایت، عوامل مرتبط با نگرش به طلاق را می‌توان به عوامل جمعیتی، خانوادگی، ارزشی-فرهنگی، فردی-شخصیتی و اجتماعی دسته‌بندی نمود که عوامل ارزشی-فرهنگی با اندازه اثر 37/0، بیشترین مقدار اثرگذاری را داشته است. بحث و نتیجه‌گیری: از بین عوامل ذکر شده، نقش عوامل ارزشی-فرهنگی در هر سه حوزه پررنگ بوده و حاکی از آن است که تغییرات صورت گرفته در حوزه خانواده ایرانی تأثیر بسیاری از تحولات ارزشی افراد و به ‌خصوص نسل جوان‌تر گرفته و نقش رسانه‌ها نیز تسهیل‌کننده این روند بوده است. پیام اصلی: مرور سیستماتیک پژوهش‌ها نشان‌دهنده آن است که تغییرات در ارزش‌های خانوادگی، نگرش به طلاق و ازدواج در ایران، امری چندبعدی و پیچیده بوده است. اگرچه شبکه‌ای از علل مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و فردی در این تغییرات اثرگذار بوده‌ است، اما نقش علل فرهنگی در وقوع این تغییرات پررنگ‌تر بوده است.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_3641_b3b8464e53480686264f9d3dfdc18ceb.pdf