دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 08 23 Copyrights Page and Contents, JSCC, Volume 5, Number 2 شناسنامه علمی نشریه و فهرست مقالات، دوره 5، شماره 2 4249 FA Journal Article 2026 09 15 https://jscc.yazd.ac.ir/article_4249_e67c33027ec5f70e5c60a5592cbbc5f9.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 07 23 Social Changes and Different Perceptions of Rights and Expectations in the Family: A Qualitative Study in Yazd تغییرات اجتماعی و ادراک متفاوت از حقوق و انتظارات در خانواده: مطالعه‌ای کیفی در شهر یزد 253 277 4054 10.22034/jscc.2026.23070.1257 FA سارا صادقیه گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0009-0007-5038-3125 احمد کلاته ساداتی گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران حسین افراسیابی گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0003-4830-329X Journal Article 2025 05 03 Background and Aim: The family in the social ecosystem of Iran has faced extensive social changes. One of the most important changes is related to the rights and expectations of parents and children. While in the traditional and customary order, children's expectations from parents were defined within a defined framework based on the themes of religion and tradition, the new generation seeks to redefine and rethink their rights and expectations. The aim of the present study is to discover and analyze changes in rights and expectations from the family among girls in the eighties, which was conducted in Yazd in 1403. Data and Method: Thirty girls were included in the study with the criteria of qualitative research and data saturation with semi-structured interviews, and the data were analyzed using the grounded theory method. Findings: The results showed that the participants accepted the totality of the family institution and have a serious tendency towards it, but they have reconsidered their rights and expectations. The main categories of the study are Authenticity of values, legal innovation, fluid activism, Helpless individualism, conflict, and confrontation. Conclusion: The core category constructed was also autonomous extraversion, which means acceptance along with rethinking of the family institution. Conducting further studies on this group, as well as the sons of the eighties, and theorizing in this field are among the suggested necessities in the issue of family in Iran. Key Message: The study shows that although participants acknowledge and value the family institution, they have reconsidered their rights and expectations within it. The central finding is “autonomous extraversion,” meaning acceptance of the family alongside a rethinking of its norms and roles. زمینه و هدف: خانواده در زیست‌بوم اجتماعی ایران، با تغییرات اجتماعی گسترده‌ای مواجه شده است. یکی از مهم‌ترین تغییرات، به موضوع حقوق و انتظارات والدین و فرزندان مربوط است. درحالی‌که در نظم سنتی و مرسوم، انتظارات فرزندان از والدین در چارچوب تعریف شده مبتنی بر مضامین دین و سنت تعریف می‌شد، نسل جدید در پی بازتعریف و بازاندیشی حقوق و انتظارات خود است. هدف تحقیق حاضر کشف و واکاوی تغییرات در حقوق و انتظارات از خانواده در میان دختران دهه هشتادی است. روش و داده‌ها: تعداد 30 دهه هشتادی با معیار تحقیقات کیفی و اشباع داده‌ها با مصاحبه نیمه‌ساختار‌یافته وارد مطالعه شدند و داده‌ها به روش نظریه زمینه‌ای تحلیل شد. اجرای پژوهش در سال 1403 در شهر یزد صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مشارکت‌کنندگان کلیت نهاد خانواده را پذیرفته و نسبت به آن گرایش جدی دارند، اما نسبت به حقوق و انتظارات خود بازاندیشی کرده‌اند. مقوله‌های اصلی تحقیق عبارتند از: اصالت ارزش‌ها، نوآیینی حقوقی، کنشگری سیال، فردگرایی درمانده، تعارض و تقابل. بحث و نتیجه‌گیری: مقوله هسته برساخت‌شده نیز فرانهادگرایی خودآئین بود که به معنای پذیرش همراه با بازاندیشی در نهاد خانواده است. انجام مطالعات بیشتر روی این گروه و نیز پسران دهه هشتادی و نظریه‌پردازی در این زمینه از ضرورت‌های پیشنهادی در موضوع خانواده در ایران است. پیام اصلی: این پژوهش نشان می‌دهد که دختران نسل دهه هشتادی، ضمن حفظ تعلق و باور به نهاد خانواده، در حال بازاندیشی در معنا، حدود و انتظارات خود از آن هستند. آنان خانواده را به‌مثابه نهادی پذیرفته‌شده و ارزشمند اما نیازمند بازتعریف در چارچوب ارزش‌ها و حقوق نوین می‌بینند. مفهوم محوری «فرانهادگرایی خودآئین» بیانگر آن است که نسل جدید، خانواده را نه نفی می‌کند و نه بی‌چون‌وچرا می‌پذیرد، بلکه با نوعی استقلال فکری و کنشگری منعطف، در پی بازسازی آن براساس هنجارهای فردی و ارزشی جدید هستند.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_4054_a2d36857720df39a95b7619bc520ccd5.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 07 23 Sustaining the Cycle of Poverty or Paving a Path to Empowerment? The Dual Role of Local Charities in Shaping the Poverty Coping Strategies of Migrant Families in Tehran's Deh-Vanak Neighborhood تداوم چرخه فقر یا بسترسازی برای توانمندسازی؟ نقش دوگانه مراکز خیریه محلی در شکل‌دهی به راهبردهای مواجهه با فقر در میان خانواده‌های مهاجر در محله ده‌ونک تهران 279 309 4053 10.22034/jscc.2026.23219.1268 FA صدیقه جبل عاملی گروه مددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه‌طباطبائی، تهران، ایران 0009-0008-8629-4877 ستار پروین گروه مددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه‌طباطبائی، تهران، ایران صدیقه پیری گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه‌طباطبائی، تهران، ایران Journal Article 2025 05 31 Background and Aim: Poverty is a critical social issue that undermines human dignity and gives rise to a range of societal problems. This research aims to investigate the coping strategies employed by vulnerable migrant families and local charitable organizations in the Deh-Vanak neighborhood of Tehran in response to poverty. Data and Method: The study employed a qualitative methodology, using an interpretive phenomenological approach and thematic analysis. Data were collected through purposive sampling, which involved semi-structured interviews conducted with 18 migrant families affected by poverty, as well as with 5 officials from four local charitable organizations. Findings: Eighteen themes related to poverty coping strategies emerged from the interviews. These strategies, employed for survival, were categorized into three main types: active (both normal and abnormal), passive, and common strategies. The strategies of the charitable organizations were found to be a combination of "giving fish" (short-term aid) and "teaching to fish" (empowerment). Conclusion: The coping strategies of the families are predominantly reactive rather than proactive. When charities focus on "giving fish," individuals are encouraged to adopt passive strategies. Conversely, when these organizations provide a platform for "teaching to fish," individuals are motivated to adopt proactive strategies. Key Message: Internal migration could be mitigated through a just and comprehensive approach to balanced national development. Furthermore, by fostering cultural development, charitable institutions can be guided to prioritize a "teaching to fish" policy when assisting vulnerable groups. زمینه و هدف: فقر از اساسی‌ترین آسیب‌های اجتماعی بشمار می‌رود که با حرمت مقام انسانی در تعارض و حامل انواع ناهنجاری‌های اجتماعی است. هدف پژوهش واکاوی راهبردهای تطبیقی خانواده‌های مهاجر آسیب‌پذیر ساکن در محله ده‌ونک تهران و مراکز خیریه محلی در مواجهه با فقر و چگونگی تغییرات بهینه و ارتقاء پایگاه اجتماعی آنان است. روش و داده‌ها: پژوهش حاضر با روش کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شده است. داده‌ها با روش نمونه‌گیری هدفمند و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 18 خانواده آسیب‌دیده مهاجر در منازل آنان و پنج نفر از کنشگران اصلی مراکز خیریه محلی، گردآوری و با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: یافته‌ها نشانگر راهبردهای خانواده‌ها در مواجهه با فقر در سه طیف، راهبردهای منفعلانه، راهبردهای فعالانه (بهنجار و نابهنجار) و راهبرهای ترکیبی است. سیاست‌گذاری نهادهای خیریه محلی و روش مداخله‌ای آنان، نقش معناداری در جهت‌گیری راهبرهای فوق داشته و در تداوم فقر و یا ایجاد ظرفیت‌های تغییر، اثرگذار بوده‌اند. بحث و نتیجه‌گیری: راهبرد خانواده‌ها در مواجهه با فقر غالباً واکنشی است، نه کنشی. تغییر سیاست‌های حمایتی صرف به استراتژی‌های توانمندساز می‌تواند در کاهش فقر و باز تولید آن در جامعه هدف و ارتقاء پایگاه اجتماعی آنان موثر بوده و بسترساز تغییرات اجتماعی پایدار گردد. پیام اصلی: با نگرش عادلانه و کلان به توسعه متوازن کشور می‌توان از مهاجرت‌های داخلی پیشگیری نمود. فقر در میان خانواده‌های مهاجر نه صرفاً به دلیل کمبود منابع، بلکه گاها محصول تعامل سیاست‌های حمایتی موجود با استراتژی‌های بقاء می‌باشد. درحالی‌که تمرکز مداخلات خیریه‌ای بر "ماهی دادن" چرخه فقر را تقویت و تداوم بخشیده، تمایل این رویکردها به سمت توانمندسازی و "آموزش ماهی‌گیری"، زمینه‌ساز رشد اقتصادی و اجتماعی پایدار آنان است.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_4053_19c90afd01d0c4fa7ce26c30dcd27aa2.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 07 23 Spatial Patterns of Late-Life Migration in Iran: A County-Level Analysis (2011-2016) مهاجرت در اواخر عمر: الگوی فضایی مهاجرت جمعیت بالای 50 سال شهرستان‌های ایران در دوره 1395-1390 311 331 3980 10.22034/jscc.2025.22665.1215 FA فاطمه تنها گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0009-0464-9679 Journal Article 2025 01 17 Background and Aim: Population aging is a global phenomenon with profound societal implications. While research on the elderly is growing, the spatial dynamics of late-life migration remain underexplored. This study addresses this gap by analyzing the spatial patterns of migration among individuals aged 50 and over during 2011-2016, distinguishing between retirement migration (50-64 years) and old-age migration (≥65 years). Data and Method: Employing a quantitative approach, this research utilizes micro-level data from Iran's 2016 National Census. To delineate the spatial clustering of net migration, Moran's I for spatial autocorrelation and hot spot analysis were applied at the county level. Findings: The findings indicated that net migration for individuals over 50 demonstrates spatial clustering across two age categories: 50-64 years (retirement migration) and 65 years and older (old age migration). Hot spot analysis revealed that central regions of the country—particularly counties surrounding Tehran, Karaj, Mashhad, Tabriz, and Isfahan—as well as cities in Mazandaran and Gilan provinces, exhibit the highest net positive migration rates for both age groups studied. Conversely, the areas experiencing the greatest net negative migration among the 50 and older are located in the western part of the country, including cities in Kermanshah, Khuzestan, and Ilam provinces. Conclusion: Enhancing the quality of life for people over 50 in the western regions of the country can reduce their migration to the central and northern areas. Establishing essential facilities and services, such as healthcare, caregiving, and recreational options, in the regions they choose to migrate to is a key strategy for alleviating the adverse effects of late-life migration. Key Message: Late-life migration in Iran (age 50+) is characterized by significant spatial clustering. A distinct migration corridor has formed, with the elderly population primarily relocating from western provinces to urban centers in the country's central and northern regions. This trend is projected to intensify with Iran's accelerated population aging. Therefore, further quantitative and qualitative research is essential to identify the underlying drivers and effectively manage these emerging demographic shifts. زمینه و هدف: سالمندی جمعیت پدیده‌ای فراگیر است که تقریباً همه کشورهای جهان در سال‌های آتی آن را تجربه خواهند کرد. مطالعه حوزه‌های مختلف زندگی سالمندان مورد توجه فزاینده پژوهش‌های علمی قرار گرفته است. با این وجود، یکی از خلأهای پژوهشی موجود در ایران، الگوهای مهاجرت سالمندان است که متفاوت از الگوی مهاجرت جوانان می‌باشد. این مطالعه با هدف شناسایی الگوی فضایی مهاجرت جمعیت بالای 50 سال که به‌عنوان مهاجرت در اواخر عمر شناخته می‌شود، انجام شد. روش و داده‌ها: در این مطالعه روش تحقیق کمی و از نوع تحلیل ثانویه داده‌ها بود و از داده‎های سرشماری سال 1395 استفاده شد. به‌منظور بررسی الگوی فضایی، روش خودهمبستگی فضایی موران سراسری و تحلیل نقاط داغ مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که خالص مهاجرت جمعیت بالای 50 سال در دو گروه سنی 64-50 سال (مهاجرت در سنین بازنشستگی) و 65 سال و بالاتر (مهاجرت در سنین سالمندی) دارای خوشه‌بندی فضایی است. تحلیل نقاط داغ مشخص کرد که مناطق مرکزی کشور از جمله شهرستان‌های اطراف تهران، کرج، مشهد، تبریز و اصفهان و شهرستان‌های واقع در استان‌های مازندارن و گیلان بیشترین خالص مثبت را در مهاجرت جمعیت بالای 50 سال در هر دو گروه سنی مورد بررسی دارند. در مقابل، بیشترین خالص منفی مهاجرت جمعیت بالای 50 سال متعلق به شهرستان‎های واقع در غرب کشور از جمله شهرستان‌های استان‌های کرمانشاه، خوزستان و ایلام است. بحث و نتیجه‌گیری: بهبود کیفیت زندگی افراد بالای 50 سال در مناطق غرب کشور می‌تواند از مهاجرت آن‌ها به مناطق مرکزی و شمالی کشور بکاهد. ایجاد امکانات و خدمات مورد نیاز افراد در سنین آخر عمر در مناطق مهاجرپذیر از جمله خدمات بهداشتی، مراقبتی و تفریحی از اقداماتی است که می‌تواند به منظور کاهش پیامدهای منفی مهاجرت در اواخر عمر انجام گیرد. پیام اصلی: الگوی فضایی مهاجرت در اواخر عمر (سنین بالای 50 سال) نشان‌دهنده خوشه‌بندی فضایی خالص مهاجرت در این سنین است. جمعیت در سنین بالای 50 سال عمدتاً از مناطق غرب کشور و کلان شهرها به برخی از شهرستان‌های واقع در مرکز و شمال کشور مهاجرت می‌کنند. با افزایش قابل توجه جمعیت سالمندان کشور در دهه‌های آینده انتظار می‌رود جریان مهاجرت سالمندان در کشور افزایش یابد. انجام مطالعات کمی و کیفی به منظور بررسی و شناسایی عوامل مؤثر و مرتبط با الگوی فضایی مهاجرت سالمندان جهت مدیریت جریان مهاجرت در اواخر عمر ضروری به نظر می‌رسد.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_3980_4d231349361ae318e66b1879e4d84b6b.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 07 23 Lived Experiences of Iranian Immigrants Residing in Germany: Life Opportunities Amidst Conflicts تجربه زیسته مهاجران ایرانی از اقامت در کشور آلمان: فرصت‌های زندگی در سایه تعارض‌ها 333 355 4015 10.22034/jscc.2026.23213.1266 FA مریم مختاری گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0000-0003-4312-7370 سیروس احمدی گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0000-0002-4308-1395 کوروش عیسایی خوش گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران Journal Article 2025 05 30 Background and Aim: Annually, millions of people worldwide leave their homeland to live in another country. Thousands of Iranians have emigrated to industrial societies in recent decades. This research aims to explore the lived experiences of Iranians who have immigrated to Germany in recent years. Data and Method: A phenomenological methodology based on the Colaizzi approach was employed. Participants consisted of 12 Iranian immigrants who migrated to Germany from Shiraz. They were selected through purposive sampling, and the required data were collected using in-depth interviews. Findings: The data from lived experiences were analyzed under four main concepts: "Rationality conditioned by the rule of law", "growth of individuality", "economic pull", and "Pushes arising from lifestyle-value conflicts." The findings, formulated within a semantic model, led to the emergence of a core category: "Migration as an Opportunity for advancement and change amidst conflicts." Conclusion: The lived experiences indicate that the immigrant initially faces a kind of ambiguity and confusion in the new society; There are basic challenges in interaction with the host country's culture in front of them; They must integrate into the social and cultural fabric of the new society, yet cannot completely detach from the social and cultural teachings of their past. Consequently, immigrants in Germany face lifestyle and value-based challenges in their interactions with others, but they endure the hardships of being away from their homeland for the sake of personal advancement. Key Message: Iranian society has undergone significant social and cultural changes in recent decades. This necessitates policymakers' attention to these changes to prevent further future migration and the outflow of human capital from the country. زمینه و هدف: سالیانه میلیون‌ها نفر در سراسر جهان وطن خود را برای زندگی در کشوری دیگر ترک می‌کنند. در ایران نیز طی دهه‌های اخیر هزاران نفر به قصد زندگی در ممالک صنعتی اقدام به مهاجرت نموده‌اند. هدف این پژوهش واکاوی تجارب زیستة ایرانیانی است که طی سال‌های اخیر به کشور آلمان مهاجرت کرده‌اند. روش و داده‌ها: برای دستیابی به این هدف از روش‌شناسی پدیدارشناسی به روش کلایزی استفاده گردید. مشارکت‌کنندگان، 12 نفر مهاجرین ایرانی بودند که از شیراز به آلمان مهاجرت کرده‌اند. این افراد از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با استفاده از مصاحبه عمیق، اطلاعات مورد نیاز از آنان جمع‌آوری گردید. یافته‌ها: داده‌های حاصل از تجربه‌های زیسته، ذیل چهار مفهوم اصلی شاملِ «عقلانیت در گرو قانون‌مداری»، «رشد فردیت»، «کشش‌های اقتصادی» و «رانش‌های ناشی از تعارض زیستی- ارزشی» واکاوی شده‌اند. یافته‌های حاصل، در قالب یک الگوی معنایی، به حصول مقوله‌ای هسته‌ای "مهاجرت فرصتی برای پیشرفت و تغییر در سایه تعارض‌ها" منجر گردید. بحث و نتیجه‌گیری: تحربه زیسته حاکی از آن است که فرد مهاجر ابتدا با نوعی ابهام و سردرگمی در جامعه جدید مواجه می‌شود؛ چالش‌های اساسی در تعامل با فرهنگ کشور میزبان پیش‌روی او قرار دارد؛ باید خود را با اجتماع و فرهنگ جامعه جدید ادغام کند، اما نمی‌تواند به‌طور کامل از آموزه‌های اجتماعی و فرهنگی گذشته خود جدا شود. نتیجه این‌که مهاجران در کشور آلمان چالش‌های زیستی و ارزشی در تعامل با دیگران دارند، اما برای پیشرفت فردی، سختی‌های دوری از وطن را تحمل می‌نمایند. پیام اصلی: جامعه ایران طی دهه‌های اخیر تغییرات زیادی در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی به خود دیده است. توجه سیاست‌گذاران به این تغییرات را می‌طلبد تا از مهاجرت‌های بیشتر در آینده و خروج نیروی انسانی از کشور جلوگیری نماید.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_4015_7dac7af89cbb92cc205aee4d865e642b.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 07 23 A Sociological Explanation of the Impact of Social Inequality on Life Satisfaction with the Mediating Role of Institutional Trust (Case Study: Citizens of Ahvaz) تبیین جامعه‌شناختی اثر نابرابری اجتماعی بر رضایت از زندگی با میانجی‌گری اعتماد نهادی (مورد مطالعه: شهروندان شهر اهواز) 357 382 4048 10.22034/jscc.2026.22839.1235 FA سید صمد بهشتی گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0000-0002-5887-0258 معصومه احمدی فالحی گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران 0009-0001-8480-3489 Journal Article 2025 02 25 Background and Aim: Numerous studies have demonstrated the detrimental effects of social inequality across various dimensions of human life. The aim of this study is to examine the impact of social inequality on life satisfaction, with a specific focus on the mediating role of institutional trust. It also investigates the extent to which institutional trust influences the relationship between perceived inequality and life satisfaction. Data and Method: The study employed a quantitative survey design. The statistical population comprised all citizens aged 15 and over residing in the city of Ahvaz. A sample of 384 individuals was selected using a multi-stage random sampling method. The collected data were analyzed to test the proposed model. Findings: The results revealed that perceived social inequality, feelings of deprivation, and institutional trust were below the theoretical mean, while life satisfaction stood at an average level. Institutional trust, serving as a mediating variable with a direct regression coefficient of 0.298, partially mitigated the adverse effects of social inequality on life satisfaction. Furthermore, perceptions of deprivation and limited access to resources contributed to diminished trust in institutions, which, in turn, led to lower life satisfaction. Structural equation modelling accounted for 42.3% of the variance in life satisfaction. Conclusion: Enhancing life satisfaction necessitates a dual approach: reducing social inequalities and simultaneously strengthening institutional trust. Policy initiatives should be designed to rebuild public trust and alleviate feelings of deprivation, particularly in vulnerable urban areas. Key Message: Social inequality significantly erodes life satisfaction; however, institutional trust plays a critical mediating role in this dynamic. Therefore, improving life satisfaction requires not only narrowing social gaps but also reinforcing public confidence in institutions. زمینه و هدف: در جوامع در حال گذار، نابرابری اجتماعی مانعی در برابر توسعه پایدار و بهزیستی ذهنی شهروندان است. هدف این پژوهش بررسی تأثیر نابرابری اجتماعی بر رضایت از زندگی و نقش میانجی اعتماد نهادی در این رابطه است. به بیان روشن، مطالعه حاضر در پی پاسخ به این پرسش‌هاست که نابرابری اجتماعی چگونه از طریق تضعیف اعتماد نهادی مانع از شکل‌گیری احساس رضایت می‌شود. و این‌که آیا اعتماد نهادی می‌تواند به‌عنوان یک ضربه‌گیر در برابر پیامدهای منفی نابرابری عمل کند یا خود دستخوش تغییرات نزولی شده است؟ روش و داده‌ها: این پژوهش به روش کمی انجام شده و داده‌ها با استفاده از ابزار پرسشنامه در یک پیمایش مقطعی جمع‌آوری شده است. جامعه آماری شامل شهروندان بالای ۱۵ سال شهر اهواز بوده که تعداد 384 نفر از آنان براساس نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد سطح احساس نابرابری اجتماعی و محرومیت و همچنین اعتماد نهادی در سطحی پایین‌تر از متوسط قرار دارد، اما رضایت از زندگی در سطح متوسط است. اعتماد نهادی به‌عنوان متغیر میانجی با ضریب رگرسیونی مستقیم 298/0 بخشی از اثرات منفی نابرابری اجتماعی بر رضایت از زندگی را منتقل می‌کند. همچنین احساس محرومیت و کاهش دسترسی به منابع به کاهش اعتماد به نهادها و در نهایت کاهش رضایت از زندگی منجر می‌شود. مدل‌سازی معادلات ساختاری 3/42 درصد از واریانس رضایت از زندگی را تبیین می‌کند. بحث و نتیجه‌گیری: یکی از راهکارهای مؤثر برای افزایش رضایت از زندگی، کاهش نابرابری‌های اجتماعی و تقویت اعتماد نهادی است. برنامه‌های سیاستی باید به منظور بازسازی اعتماد عمومی و کاهش احساس محرومیت در مناطق آسیب‌پذیر تدوین شود. پیام اصلی: نابرابری اجتماعی با فرسایش اعتماد نهادی، کنشگران را به سمت انزوا و نارضایتی سوق می‌دهد. یافته‌ها حاکی از آن است که برای تغییر وضعیت موجود، سیاست‌گذاران نباید صرفاً بر توزیع منابع تمرکز کنند، بلکه «بازآفرینی اعتماد نهادی» شرط لازم برای شکستن چرخه بازتولید نارضایتی و ارتقای کیفیت زندگی اجتماعی است.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_4048_2f0dd479d948ee438388584cb973c36c.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 09 06 Health Beliefs, Health Norms, and Healthy Lifestyle among Urban and Rural Youth in Fars Province باورها، هنجارهای سلامت و سبک زندگی سالم در بین جوانان شهری و روستایی استان فارس 383 410 4236 10.22034/jscc.2026.23488.1299 FA مریم سروش گروه پژوهشی علوم رفتاری، جهاد دانشگاهی واحد فارس، شیراز، ایران صدیقه البرزی گروه پژوهشی علوم رفتاری، جهاد دانشگاهی واحد فارس، شیراز، ایران 0000-0002-0122-735x Journal Article 1970 01 01 Background and Aim: Young people's health lifestyles emerge from the interplay of socio-cultural structures, cultural norms, and individual agency, continuously shaped by social and cultural changes during the transition to adulthood. Disparities in resource access and consumption patterns between urban and rural environments further differentiate these health behaviors. Grounded in Cockerham's Health Lifestyle Theory, this study examined the role of cultural beliefs and norms in shaping the health lifestyles of youth in Fars Province. Data and Method: A descriptive-analytical approach and survey design was employed. Using multistage cluster sampling, 3,115 young individuals aged 18–35 (48.8% female, 50.8% male) in Fars Province were selected. Data were gathered via a researcher-made health beliefs scale and a Cockerham-based questionnaire assessing ten health dimensions, including nutrition, physical activity, substance use, and stress management. Findings: The results revealed that the mean overall healthy lifestyle score across the sample was at a low-to-moderate level, being significantly higher among females and urban residents compared to males and rural residents (p < 0.05). Cultural beliefs and norms demonstrated significant relationships with all dimensions of healthy lifestyle except physical activity. Furthermore, experiencing illness did not necessarily alter unhealthy beliefs and, in certain cases, even reinforced them. Conclusion: The findings underscore the critical need for culturally tailored educational interventions, targeted health programs for young men, the active engagement of women as community health facilitators, and interactive strategies designed to challenge and modify unhealthy beliefs. Key Message: Healthy lifestyles among youth in Fars Province are shaped by cultural beliefs, norms, and social environments, with urban youth and women exhibiting healthier patterns than rural youth and men. The persistence of certain unhealthy beliefs, even after illness, indicates that changing health behaviours requires culturally sensitive, interactive interventions tailored to urban and rural contexts, rather than simple information dissemination. زمینه و هدف: سبک زندگی سالم جوانان برآیند تعامل ساختارها، هنجارهای فرهنگی و عاملیت فردی است که در فرایند گذار به بزرگسالی و تحت تأثیر مواجهه آنان با تغییرات اجتماعی و فرهنگی، شکل می‌گیرد. تفاوت محیط‌های شهری و روستایی در دسترسی به امکانات و الگوهای مصرف، این رفتارهای سلامتی را متمایز می‌سازد. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش باورها و هنجارهای فرهنگی در شکل‌گیری سبک زندگی سلامت جوانان استان فارس با اتکاء به نظریه سبک زندگی سلامت‌محور کاکرهام است. روش و داده‌ها: پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش پیمایش انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه جوانان ۱۸ تا ۳۵ سال استان فارس است که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 3115 نفر (8/48 درصد زن و 8/50 درصد مرد) انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه سبک زندگی سلامت براساس مدل کاکرهام با ابعاد تغذیه، فعالیت بدنی، مصرف الکل، دخانیات و مواد مخدر، مصرف خودسرانه دارو، ایمنی رانندگی، بهداشت فردی، پروتکل کرونا، اختلال خواب و مدیریت استرس بود. همچنین از پرسشنامه محقق‌ساخته باورهای مرتبط با سلامت نیز به‌عنوان ابزار گردآوری داده‌ها استفاده گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد میانگین نمره سبک زندگی سلامت در کل نمونه متوسط رو به پایین است و در بین زنان و ساکنان شهر به‌صورت معناداری بیشتر از مردان و ساکنان روستا است (p<0.05). باورها و هنجارهای فرهنگی مرتبط با سلامت با همه ابعاد سبک زندگی سلامت جز فعالیت بدنی، رابطه معناداری داشت. برپایه یافته‌ها، تجربه بیماری الزاماً به تغییر باورهای ناسالم منجر نشده و در مواردی موجب تقویت آن‌ها شده است. بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌های مطالعه ضرورت طراحی مداخلات آموزشی حساس به بافت فرهنگی، برنامه‌های ویژه برای مردان جوان، به‌کارگیری زنان به‌عنوان تسهیلگران سلامت و استفاده از روش‌های تعاملی برای اصلاح باورهای ناسالم را نشان می‌دهد. پیام اصلی: سبک زندگی سلامت جوانان استان فارس در امتداد باورها و هنجارهای فرهنگی و محیط اجتماعی شکل می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که جوانان شهری و زنان، در مقایسه با جوانان روستایی و مردان، الگوی سالم‌تری دارند. تداوم برخی باورهای ناسالم حتی پس از تجربه بیماری، نشان می‌دهد تغییر رفتارهای سلامت نیازمند مداخلات فرهنگی و تعاملی متناسب با زمینه‌های شهری و روستایی است، نه صرفاً انتقال اطلاعات بهداشتی.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_4236_ba4540385dee0e97b1b717879b12b22a.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 07 23 Parents' Lived Experience of Media Mediation Strategies in Interaction with Children تجربه زیسته والدین از شیوه‌های وساطت رسانه‌ای در تعامل با کودک 411 438 4014 10.22034/jscc.2026.22864.1237 FA زهرا شاه شوازی گروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران فائزه تقی پور گروه علوم ارتباطات، دانشکده بازار وکسب وکار، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران 0000-0003-2912-7358 علی محمد مزیدی شرف آبادی گروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران Journal Article 2025 03 02 Background and Aim: In recent decades, the pervasive influence of digital media on family privacy has fundamentally transformed the landscape of parent-child interactions and educational processes. This study aims to analyze the media mediation strategies employed by parents in managing their children's interactions with screen media and the virtual space. Data and Method: The research was conducted using a phenomenological approach. Through targeted sampling based on criteria, 15 parents with children aged 0-7 years in Yazd city, who had their children's use of screen media, were selected. Data collection reached saturation in the 15th semi-structured interview. The data were analyzed using the Claizi method. Findings: The analysis of parents' experiences revealed that they employ a range of interventionist strategies, including active media mediation, access strategy, media co-consumption, and risky mediation, in response to their's use of screen media. These mediation techniques provide tools for effectively managing children's interactions with the digital realm. Conclusion: Parent media mediation is a dynamic and variable social action that adapts to the child's media engagement and virtual behaviors. Therefore, parents, by the child's activity and presence in this space, employ different media intervention. Key Message: The results indicate that parents use dynamic processes in media mediation and facilitate children's socialization on communication media. The findings open new avenues in media education particularly in the family sphere, by innovative strategies for parent media education. زمینه و هدف: در دهه‌های اخیر، نفوذ فراگیر رسانه‌های دیجیتال در حریم خصوصی خانواده، چشم‌انداز تعاملات والد- فرزندی و فرآیندهای تربیتی را به شکل بنیادین دگرگون ساخته است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل استراتژی‌های وساطت رسانه‌ای است که والدین در زمینه مدیریت تعامل فرزندان‌شان با رسانه‌های صفحه‌نمایش و فضای مجازی به کار می‌گیرند. روش و داده‌ها: پژوهش با روش پدیدارشناسی انجام گرفت. با نمونه‌گیری هدفمند وابسته به معیار، ۱۵ والد دارای فرزند صفر تا ۷ سال ساکن شهر یزد که تجربۀ استفادۀ فرزندان‌شان از رسانه‌های صفحه‌نمایش را داشتند، انتخاب شدند. فرایند گردآوری داده‌ها در پانزدهمین مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته به اشباع رسید. داده‌ها با روش کلایزی تحلیل شدند. یافته‌ها: تحلیل تجارب والدین نشان داد که آن‌ها در مواجهه با استفاده فرزندان‌شان از رسانه‌های صفحه‌نمایش، مجموعه‌ای از استراتژی‌های مداخله‌گرانه از قبیل وساطت رسانه‌ای فعال، استراتژی دسترسی، هم‌مصرفی رسانه‌ای و وساطت مخاطره‌آمیز را به کار می‌گیرند. این شیوه‌های وساطت، ابزاری برای مدیریت مؤثر تعامل کودک با فضای دیجیتال فراهم می‌آورد. بحث و نتیجه‌گیری: وساطت رسانه‌ای والدین یک کنش اجتماعی پویا و متغیر است که متناسب با نوع مواجهه کودک با رسانه و رفتارهای مجازی او تغییر می‌کند. لذا والدین، تحت تأثیر میزان فعالیت و حضور کودک در این فضا، استراتژی‌های مختلف مداخله رسانه‌ای را به کار می‌گیرند. پیام اصلی مقاله: نتایج نشان داد والدین در وساطت رسانه‌ای ‌از‌ فرآیندهای ‌پویا‌ بهره گرفته ‌و ‌به ‌اجتماعی‌شدن‌ کودک ‌در ‌بستر ‌رسانه‌های ‌ارتباطی‌ ‌یاری‌ می‌رسانند. نتایج این مطالعه با ‌طرح‌ راهکارهایی ‌نوین‌ در‌ آموزش‌رسانه‌ای‌ والدین،‌ عرصه‌های ‌جدیدی‌ در ‌مطالعات ‌رسانه‌ به‌ویژه در ‌حوزه‌ خانواده ‌باز‌ می‌کند.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_4014_7f7bcdb82ce83e57d7cd41a479457d38.pdf

دانشگاه یزد تداوم و تغییر اجتماعی 2783-3100 5 2 2026 07 23 The Feminization of International Skilled Labor Migration in Iran: A Systematic Review of Qualitative and Quantitative Studies with an Emphasis on Female Healthcare Professionals زنانه‌شدن مهاجرت بین‌المللی نیروی کار ماهر در ایران: مرور نظام‌مند مطالعات کیفی و کمی با تأکید بر متخصصان زن حوزه سلامت 439 469 4224 10.22034/jscc.2026.23763.1326 FA بیژن خواجه نوری بخش جامعه‌شناسی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0003-2395-415x حدیث قنبری بیرگانی بخش جامعه‌شناسی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0009-0003-8191-5308 Journal Article 2025 10 04 Background and Aim: The "feminization of migration" has assumed new dimensions in recent years, particularly among healthcare professionals. In Iran, this phenomenon holds heightened significance given the structural, professional, and gender-based inequalities within the healthcare system. This study systematically identifies and analyzes the factors shaping the migration intentions and actions of female healthcare workers based on existing empirical evidence. Data and Method: A systematic review was conducted by searching national (2005–2025) and international (2015–2025) scientific databases. Following rigorous screening against predefined inclusion and exclusion criteria, 25 eligible studies were selected. Extracted data were synthesized and interpreted using thematic analysis, anchored in push–pull, human capital, and globalization theoretical frameworks. Findings: The findings reveal that female healthcare workers' migration stems from the interaction between domestic push factors—including low remuneration, restricted career advancement opportunities, heavy workloads, gender discrimination, and institutional instability—and foreign pull factors, such as superior working conditions, job security, higher quality of life, and gender equality in destination countries. Additionally, age, educational attainment, and prior migration experience functioned as moderating variables in migration decision-making. Conclusion: Based on the synthesized model, the migration of female healthcare workers in Iran cannot be reduced to a mere economic reaction. Rather, it reflects the structural and gendered limitations of the health system in offering sustainable professional and social horizons for female specialists. Within this context, migration represents a strategic mechanism to reclaim professional and social agency, rather than simply a loss of human capital. Key Message: The migration of female healthcare workers reflects shifting professional and gender expectations among Iranian female specialists—a process whose ramifications extend beyond human capital flight to directly impact health system sustainability and social policy-making. زمینه و هدف: پدیده «زنانه‌شدن مهاجرت» در سال‌های اخیر، به‌ویژه در میان نیروهای متخصص حوزه سلامت، ابعاد تازه‌ای یافته است. در ایران، این پدیده در بستر نابرابری‌های ساختاری، حرفه‌ای و جنسیتی نظام سلامت اهمیت مضاعفی پیدا کرده است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تمایل و اقدام به مهاجرت زنان شاغل در کادر درمان ایران براساس شواهد پژوهشی موجود است. روش و داده‌ها: این مطالعه به روش مرور نظام‌مند انجام شد. پایگاه‌های اطلاعاتی علمی داخلی (1384-1404) و بین‌المللی (2015-2025) جست‌وجو شدند. پس از غربال‌گری و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۲۵ مطالعه واجد شرایط انتخاب شد. داده‌های استخراج‌شده با استفاده از تحلیل مضمون و با اتکا به چارچوب‌های نظری دافعه–جاذبه، سرمایه انسانی و جهانی‌شدن، ترکیب و تفسیر شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که مهاجرت زنان کادر درمان حاصل برهم‌کنش عوامل دافعه داخلی، شامل پایین‌بودن دستمزد، محدودیت فرصت‌های ارتقای حرفه‌ای، فشار کاری، تبعیض‌های جنسیتی و بی‌ثباتی نهادی، و عوامل جاذبه خارجی مانند شرایط کاری مطلوب‌تر، امنیت شغلی، کیفیت بالاتر زندگی و برابری جنسیتی در کشورهای مقصد است. همچنین، سن، سطح تحصیلات و تجربه پیشین مهاجرت در تصمیم مهاجرت نقش تعدیل‌کننده داشتند. بحث و نتیجه‌گیری: براساس الگوی استخراج‌شده، مهاجرت زنان شاغل در کادر درمان ایران را نمی‌توان صرفاً واکنشی اقتصادی تبیین کرد. این پدیده بازتاب محدودیت‌های ساختاری و جنسیت‌مند نظام سلامت در فراهم‌سازی افق‌های پایدار حرفه‌ای و اجتماعی برای زنان متخصص است. در این چارچوب، مهاجرت بیش از آن‌که صرفاً خروج سرمایه انسانی تلقی شود، راهبردی برای بازیابی عاملیت حرفه‌ای و اجتماعی است. پیام اصلی: در این چارچوب، مهاجرت زنان شاغل در کادر درمان را می‌توان بازتابی از فرایندهای تغییر در انتظارات حرفه‌ای و جنسیتی زنان متخصص در ایران دانست؛ فرایندی که پیامدهای آن فراتر از خروج سرمایه انسانی بوده و پایداری نظام سلامت و سیاستگذاری اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

https://jscc.yazd.ac.ir/article_4224_f96bea526c7caa21796cc4055c032def.pdf