والد شدن به کمک فناوری و گسست ساحت‌های ژنتیکی، بیولوژیکی و اجتماعی فرزندآوری: واکاوی راهبردهای زوجین در زمینه افشای هویت ژنتیکی فرزندان

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشیار جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 دانشجوی دکتری انشان‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 استاد مرکز تحقیقات و درمان ناباروری، پژوهشکده علوم تولیدمثل یزد، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد ایران

چکیده

زمینه و هدف: کاربرد فزاینده فناوری‌های نوین کمک‌باروری، اگرچه امروزه رؤیای داشتن فرزند را برای بسیاری از زوجین نابارور به واقعیت مبدل نموده، اما با ایجاد گسست میان ساحت‌های ژنتیکی، بیولوژیکی و اجتماعی والدگری، بنیان‌های هویتی پیشین خانواده و خویشاوندی را بازتعریف و دگرگون کرده است. برای زوجینی که با کمک این فناوری‌ها صاحب فرزند می‌شوند، یکی از چالش‌های پیش‌رو، تصمیم‌گیری میان "افشای هویت بیولوژیک" یا "پنهان‌سازی واقعیت" از فرزند و همچنین چگونگی مدیریت رابطه با شخص ثالث (اهداءکننده / مادرجانشین) است. هدف پژوهش حاضر، واکاوی الگوها و فرآیندهای این تصمیم‌گیری است.
 
روش و داده‌ها: این پژوهش به روش کیفی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ فرد نابارور (شامل ۲۵ زن و ۵ مرد) که تجربه فرزندآوری با فناوری‌های کمک باروری را داشته‌اند، جمع‌آوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. گردآوری و تحلیل داده‌ها به‌صورت همزمان انجام شد
 
یافته‌ها: برپایه یافته‌ها، مشارکت‌کنندگان، سه الگوی متمایز را در تصمیم‌گیری دنبال می‌کنند: 1) الگوی عدم افشا: با هدف محافظت از کودک در برابر انگ اجتماعی و آسیب‌های روانی. برای این گروه، والدگری زیستی-عاطفی بر پیوند ژنتیکی و همچنین حفظ انسجام و آرامش خانواده اولویت دارد. 2) الگوی تردید: این گروه با تعارض درونی مواجه‌اند: از یک سو، به حق کودک برای دانستن حقیقت آگاه‌اند و از سوی دیگر، از عواقب ناگوار افشا هراس دارند. 3) الگوی تمایل به افشا: عمدتاً در شرایط اجتناب‌ناپذیر مانند زمانی‌که اطرافیان از موضوع آگاه هستند، والدین سن بالایی دارند، یا مادر جایگزین/اهداکننده فردی آشناست؛ این گروه با تأکید بر صداقت و اعتمادسازی، افشا را یک مسئولیت آگاهانه برای پیشگیری از طرد یا انگ احتمالی می‌دانند. یافته مهم دیگر، تصمیم قاطع برای اجتناب و قطع کامل ارتباط با اهداکننده یا مادر جایگزین بودکه با دو هدف تحکیم دلبستگی کودک به خانواده اصلی و حذف تهدیدات بیرونی و محافظت از حریم خانواده  توجیه می‌شد.
 
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج بیانگر آن است که یک منطق مشترک و بنیادین در پسِ هر سه الگوی تصمیم‌گیری وجود دارد: "صیانت از خانواده". این منطق محوری، خود را در قالب کنش‌های رفتاری متفاوتی بروز می‌دهد؛ از پنهان‌کاری و تردید احتیاط‌آمیز گرفته تا افشای برنامه‌ریزی‌شده و قطع ارتباط با اشخاص ثالث. در واقع، تمام این راهبردها، تجلی اشکال گوناگونی از یک تلاش واحد برای مراقبت و حفاظت از خانواده هستند.
 
پیام اصلی: تصمیم زوج‌های ایرانی در خصوص افشا یا کتمان هویت بیولوژیک فرزند، را باید فراتر از یک ترجیح شخصی، به‌مثابه یک کنش اجتماعی راهبردی نگریست که مستقیماً با هویت فرزند، مراقبت از کیان خانواده و هنجارهای فرهنگی گره خورده است. سهم روزافزون زوج‌هایی که با استفاده از فناوری‌های نوین کمک‌باروری قادرند صاحب فرزند شوند، نیاز مبرم به خدمات مشاوره تخصصی و حرفه‌ای را برجسته می‌کند تا به این خانواده‌ها کمک شود با پیچیدگی‌ها و پیامدهای بلندمدت تصمیم خود سازگار شوند و بهترین مسیر را برای حفظ سلامت روانی کودک و مراقبت از خانواده بیابند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Technologically-Assisted Parenthood and the Disjuncture of Genetic, Biological, and Social Dimensions of Childbearing: Exploring Iranian Couples' Strategies Regarding Disclosure of Children's Genetic Identity

نویسندگان [English]

  • Abbas Askari-Nodoushan 1
  • Hajieh Bibi Razeghi-Nasrabad 2
  • Ali Ruhani 3
  • Zahra Ghane-Mokhallesouni 4
  • Razieh Dehghani-Firouzabadi 5
1 Professor of Demography, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran
2 Associate Professor of Demography, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Associate Professor of Sociology, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran
4 Phd Candidate in Anthropology, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
5 Professor Research and Clinical Centre for Infertility, Yazd Reproductive Sciences Institute, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran
چکیده [English]

Background and Aim: The rise of Assisted Reproductive Technologies (ART), while enabling many infertile couples to realize their dream of parenthood, has also redefined traditional kinship by fragmenting the genetic, biological, and social dimensions of parenthood. This study explores how couples navigate the challenge of disclosing a child's biological identity and managing relationships with third-party donors or surrogates within the cultural context of Yazd.
 
Data and Method: This study was conducted using a qualitative methodology. Data were collected through in-depth, semi-structured interviews with 30 individuals (25 women and 5 men) who had experienced parenthood via ART. Data collection and analysis were performed simultaneously and continued until theoretical saturation was achieved.
 
Findings: Analysis of participants' experiences revealed three decision-making patterns: 1) The non-disclosure pattern, aimed at protecting the child from harm and prioritizing bio-emotional parenthood over genetics; 2) The hesitation pattern, stemming from the conflict between the child's right to know and the fear of adverse consequences of disclosure; and 3) The inclined disclosure pattern, which primarily emerged under unavoidable circumstances such as public awareness among relatives, and familiarity with the surrogate mothers. Across all groups, a decisive strategy of severing any contact with the donor or surrogates was employed to consolidate the child's attachment and preserve the family.
 
Conclusion: The underlying logic of all three decision-making patterns is 'Family Preservation'. This core logic manifests in various behavioral actions, ranging from secrecy and cautious hesitation to planned disclosure and severance of ties with third parties. In essence, all these strategies represent diverse forms of a singular effort to care for the family unit.
 
Key Message: Iranian couples’ decisions to manage their child's biological identity are strategic social actions against preserving the family amid cultural stigma. The rising share of couples conceiving through ART underscores an urgent need for specialized professional counseling services. Such support is essential to help families navigate the complexities and long-term consequences of their decisions, ensuring the child’s psychological well-being and the family’s continued resilience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Disclosure
  • Decision-making
  • Assisted Reproductive Technology (ART)
  • Family Preservation
  • Infertility

مراجع

آزاد ارمکی، تقی. (۱۴۰۳). نظریه‌های جامعه‌شناسی. تهران: سروش.
امامی، عادله؛ عسکری‌ندوشن، عباس؛ ترکاشوند مرادآبادی، محمد؛ ترابی، فاطمه. (۱۴۰۰). تأخیر ازدواج در ایران: تحلیل تفاوت‌های شهرستانی در الگوهای تجرد مردان و زنان ایرانی. مطالعات جمعیتی، ۷(۱)، ۳۵-۶۵. https://jips.nipr.ac.ir/article_144524.html
خانی، سعید. (۱۴۰۲). افزایش طلاق یا رکود ازدواج؟ تأملی بر روند تحولات شاخص‌های ازدواج و طلاق در ایران طی ۱۵ سال اخیر. تداوم و تغییر اجتماعی، ۲(۱)، ۲۵-۴۳. https://doi.org/10.22034/jscc.2023.19288.1053
شعبان، مریم. (۱۴۰۱). فناوری‌های نوین باروری-زیستی و حقوق کودک: درآمدی بر آینده کودکی در ایران. تمدن حقوقی، ۵(۱۰)، ۲۸۳-۳۱۴. https://doi.org/10.22034/lc.2022.143593
شمس‌قهفرخی، فریده؛ عسکری‌ندوشن، عباس؛ عینی‌زیناب، حسن؛ روحانی، علی. (۱۴۰۲). کاربست روش‌شناسی کیو در شناسایی الگوهای ذهنی مردم در مورد فرزندآوری. مسائل اجتماعی ایران، ۱۴(۱)، ۲۱۱-۲۳۵. https://doi.org/10.61186/jspi.14.1.211
شمس‌قهفرخی، فریده؛ عسکری‌ندوشن، عباس؛ عینی‌زیناب، حسن؛ روحانی، علی؛ عباسی‌شوازی، محمدجلال. (۱۴۰۰). چالش‌های اجرای سیاست‌های تشویقی فرزندآوری: مطالعه‌ای کیفی در شهر اصفهان. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، ۱۶(۳۲)، ۷۹-۱۱۲. https://doi.org/10.22034/jpai.2022.559285.1242
صدیقی لویه، الهه؛ امیریان، ملیحه؛ جعفری، حمیده. (۱۴۰۳). چالش‌های افشا در بارداری با تخمک اهدایی: یک مطالعه مروری. مجله دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، ۱۲(۴)، ۹۰-۱۰۴. https://doi.org/10.61882/jmsthums.12.4.90
ظفری، حیدر؛ مهاجرانی، علی‌اصغر؛ حجازی، سیدناصر. (۱۴۰۴). تبیین جامعه‌شناختی کیفیت روابط زوج‌های نابارور تحت درمان IVF اهدایی بر مبنای حمایت‌های اقتصادی با تأکید بر نقش میانجی سلامت روانی. پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، ۱۴(۳)، ۱-۲۸. https://doi.org/10.22108/srspi.2025.143438.2054
عباسی‌شوازی، محمدجلال؛ رازقی‌نصرآباد، حجیه‌بی‌بی؛ آخوندی، محمدمهدی؛ بهجتی‌اردکانی، زهره. (۱۳۸۵). بررسی دیدگاه زنان نابارور در رابطه با اهداء گامت و جنین در درمان ناباروری. باروری و ناباروری، ۷(۲)، ۱۳۹-۱۴۸. https://www.jri.ir/article/233
عسکری ندوشن، عباس؛ رازقی نصرآباد، حجیه‌بی‌بی. (۱۴۰۴). تمایلات باروری و موانع تحقق فرزندآوری در میان زنان شاغل در ایران. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، ۲۰(۳۹)، ۴۹-۷۲. https://doi.org/10.22034/jpai.2025.2047993.1389
گافمن، اروینگ. (1400). داغ ننگ: چاره‌اندیشی برای هویت ضایع‌شده، (ترجمه مسعود کیان‌پور). نشر مرکز.
قانع مخلصونی، زهرا؛ رازقی نصرآباد، حجیه‌بی‌بی؛ عسکری ندوشن، عباس؛ کلاته‌ساداتی، احمد. (۱۴۰۰). مادران جایگزین، انگیزه‌های تصمیم‌گیری و احساس تعهد: یک نظریه زمینه‌ای. نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، ۱۶(۳۱)، ۱۳۳-۱۵۷. https://doi.org/10.22034/jpai.2022.547593.1217
لطیف‌نژاد رودسری، رباب؛ هادی‌زاده، فاطمه؛ سیمبر، مسعود؛ خادم غائبی، نیره. (۱۳۹۲). چالش‌های انتخاب اهداء کننده: تجربیات زوجین نابارور ایرانی استفاده کننده از روش‌های اهدایی کمک باروری. مجله ایرانی زنان، مامایی و ناباروری، ۱۶(۸۸)، ۱-۱۳. https://doi.org/10.22038/ijogi.2014.2509
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (۱۹ آبان‌ماه ۱۴۰۰). قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت. شماره ۶۹۳۸۵/۲۷۸. بازیابی از: https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/1678266
هاشمی‌خواه، زینب؛ افشانی، سیدعلیرضا؛ افراسیابی، حسین؛ روحانی، علی. (۱۴۰۱). برساخت روابط خانوادگی در خانواده‌های نابارور. روان‌شناسی فرهنگی، ۶(۱)، ۲۷۸-۲۹۸. https://doi.org/10.30487/jcp.2022.312598.1332
Abbasi-Shavazi, M. J., Inhorn, M. C., Razeghi-Nasrabad, H. B., & Toloo, G. (2008). The Iranian ART revolution: Infertility, assisted reproductive technologies, and third-party donation in the Islamic Republic of Iran. Journal of Middle East Women's Studies, 4(2), 1–28. https://doi.org/10.2979/MEW.2008.4.2.1
Abbasi-Shavazi, M. J., Razeghi Nasrabad, H., Behjati Ardakani, Z., & Akhondi, M. M. (2006). Attitudes of infertile women towards gamete donation: A case study in Tehran. Journal of Reproduction and Infertility, 7(2), 139-148. [In Persian]. https://www.jri.ir/article/233
Alamin, S., Allahyari, T., Ghorbani, B., Sadeghitabar, A., & Karami, M. T. (2020). Failure in identity building as the main challenge of infertility: A qualitative study. Journal of Reproduction & Infertility, 21(1), 49–58.
Askari-Nodoushan, A., & Razeghi-Nasrabad, H. B. (2025). Fertility desires and barriers to childbearing among employed women in Iran. Journal of Population Association of Iran, 20(39), 49-72. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jpai.2025.2047993.1389
Azad Armaki, T. (2024). Sociological theories. Soroush Publications. [In Persian].
Becker, G., Butler, A., & Nachtigall, R. D. (2005). Resemblance talk: A challenge for parents whose children were conceived with donor gametes in the US. Social Science & Medicine, 61(6), 1300–1309. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2005.01.018
Becker, H. S. (2018[1974]). Labelling theory reconsidered. In Howard S. Becker (ed.). Deviance and social control (pp. 41–66). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781351059039-2 
Behjati Ardakani, Z., Akhondi, M. M., & Khodaparast, A. H. (2015). Embryo donation in Iranian legal system: A critical review. Journal of Reproduction & Infertility, 16(2), 130–137. https://www.jri.ir/article/622
Behjati Ardakani, Z., Akhondi, M. M., Khodaparast, A. H., Ranjbar, F., & Navabakhsh, M. (2023). Commitment theory as the theoretical framework in third-party reproduction. Journal of Reproduction & Infertility, 24(1), 3–10. https://dx.doi.org/10.18502/jri.v24i1.11903
Canzi, E., Accordini, M., & Facchin, F. (2019). ‘Is blood thicker than water?’ Donor conceived offspring’s subjective experiences of the donor: A systematic narrative review. Reproductive Biomedicine Online, 38(5), 797–807. https://doi.org/10.1016/j.rbmo.2018.11.033
Duff, M. A., & Goedeke, S. (2024). Parents' disclosure to their donor-conceived children in the last 10 years and factors affecting disclosure: A narrative review. Human Reproduction Update, 30(4), 488–527. https://doi.org/10.1093/humupd/dmae010
Emami, A., Askari-Nodoushan, A., Torkashvand Moradabadi, M., & Torabi, F. (2022). Marriage postponement in Iran: District-level analysis of youth singlehood patterns. Iranian Population Studies, 7(1), 35-65. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jips.2022.324174.1149
Finkler, K. (2001). The kin in the gene: The medicalization of family and kinship in American society. Current Anthropology, 42(2), 235–263. https://doi.org/10.1086/318677
Gerrits, T., Van Rooij, F., Esho, T., Ndegwa, W., Goossens, J., Bilajbegovic, A., Jansen, A., Kioko, B., Koppen, L., Kemunto Migiro, S., Mwenda, S., & Bos, H. (2017). Infertility in the Global South: Raising awareness and generating insights for policy and practice. Facts, Views & Vision in ObGyn, 9(1), 39–44. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5506768/ 
Ghane-Mokhallesouni, Z., Askari-Nodoushan, A., Razeghi Nasrabad, H. B., Kalateh Sadati, A., & Dehghani Firouzabadi, R. (2022). Representation of a positive experience of surrogacy in Yazd, Iran: A qualitative study. International Journal of Reproductive Biomedicine, 20(9), 769–778. https://doi.org/10.18502/ijrm.v20i9.12067
Ghane-Mokhallesouni, Z., Razeghi-Nasrabad, H. B., Askari-Nodoushan, A., & Kalate Sadati, A. (2021). Surrogate mothers, decision motivations and sense of commitment: A grounded theory. Journal of Population Association of Iran, 16(31), 97-131. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jpai.2022.547593.1217
Ghelich-Khani, S., Kazemi, A., Fereidooni-Moghadam, M., & Alavi, M. (2021). Psycho-social experience of oocyte recipient women: a qualitative study. BMC Women's Health, 21(1), 1–8. https://doi.org/10.1186/s12905-021-01562-4
Goffman, E. (1990). The presentation of self in everyday life. Penguin.
Goffman, E. (2021). Stigma: Notes on the management of spoiled identity. (Translated to Persian by Masoud Kianpour). Nashr-e Markaz. [In Persian]. 
Hadizadeh-Talasaz, F., Simbar, M., & Latifnejad Roudsari, R. L. (2020). Exploring infertile couples’ decisions to disclose donor conception to the future child. International Journal of Fertility & Sterility, 14(3), 240-246. https://doi.org/10.22074/ijfs.2020.44408 
Hashemi-Khah, Z., Afshani, S. A., Afrasiyabi, H., & Ruhani, A. (2022). Construction of family relationships in infertile families: A qualitative study. Cultural Psychology, 6(1), 278-298. [In Persian]. https://doi.org/10.30487/jcp.2022.312598.1332
Hershberger, P. E. (2021). Disclosure decisions among oocyte donation recipients: A longitudinal follow-up. Human Fertility, 24(3), 163–171. https://doi.org/10.1080/14647273.2019.1567945
Ilioi, E., Blake, L., Jadva, V., Roman, G., & Golombok, S. (2017). The role of age of disclosure of biological origins in the psychological wellbeing of adolescents conceived by reproductive donation: A longitudinal study from age 1 to age 14. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 58(3), 315–324. https://doi.org/10.1111/jcpp.12667
Inhorn, M. C. (2003). Global infertility and the globalization of new reproductive technologies: Illustrations from Egypt. Social Science & Medicine, 56(9), 1837–1851. https://doi.org/10.1016/S0277-9536(02)00208-3
Inhorn, M. C. (2009). Right to assisted reproductive technology: Overcoming infertility in low-resource countries. International Journal of Gynaecology and Obstetrics, 106(2), 172–174. https://doi.org/10.1016/j.ijgo.2009.03.034
Inhorn, M. C., & Patrizio, P. (2015). Infertility around the globe: New thinking on gender, reproductive technologies, and global movements in the 21st century. Human Reproduction Update, 21(4), 411–426. https://doi.org/10.1093/humupd/dmv025
Islamic Parliament Research Center of The Islamic Republic of Iran. (2021). The law of "Rejuvenation of the Population and Support of the Family" (No. 278-69385). [In Persian]. https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1678266.2021
Khani, S. (2023). Increasing divorce or stagnation of marriage? A reflection on the trends in marriage and divorce in Iran during the last 15 years. Journal of Social Continuity and Change, 2(1), 25-43. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jscc.2023.19288.1053
Kurabayashi, T., Mizunuma, H., Kubota, T., & Hayashi, K. (2016). Ovarian infertility is associated with cardiovascular disease risk factors in later life: A Japanese cross-sectional study. Maturitas, 83, 33–39. https://doi.org/10.1016/j.maturitas.2015.08.015
Lampic, C., Skoog Svanberg, A., Sorjonen, K., & Sydsjö, G. (2021). Understanding parents' intention to disclose the donor conception to their child by application of the theory of planned behaviour. Human Reproduction, 36(2), 395–404. https://doi.org/10.1093/humrep/deaa299
Laruelle, C., Place, I., Demeestere, I., Englert, Y., & Delbaere, A. (2011). Anonymity and secrecy options of recipient couples and donors, and ethnic origin influence in three types of oocyte donation. Human Reproduction, 26(2), 382–390. https://doi.org/10.1093/humrep/deq346
Latifnejad Roudsari, R., Hadizadeh Talasaz, F., Simbar, M., & Khadem Ghaebi, N. (2014). Challenges of donor selection: The experiences of Iranian infertile couples undergoing assisted reproductive donation procedures. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility, 16(88), 1-13. [In Persian]. https://doi.org/10.22038/ijogi.2014.2509
Lysons, J., Imrie, S., Jadva, V., & Golombok, S. (2022). ‘I’m the only mum she knows’: parents’ understanding of, and feelings about, identity-release egg donation. Human Reproduction, 37(10), 2426–2437. https://doi.org/10.1093/humrep/deac174
Payton, A. R., & Thoits, P. A. (2011). Medicalization, direct-to-consumer advertising, and mental illness stigma. Society and Mental Health, 1(1), 55–70. https://doi.org/10.1177/2156869310397959
Purewal, S., & van den Akker, O. B. (2009). Systematic review of oocyte donation: Investigating attitudes, motivations and experiences. Human Reproduction Update, 15(5), 499–515. https://doi.org/10.1093/humupd/dmp018
Ritzer, G. (2007). McDonaldization. In G. Ritzer (Ed.), The Blackwell encyclopedia of sociology (pp. 1–3). Wiley-Blackwell. https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosm010
Seddighi Louye, E., Amirian, M., & Jafari, H. (2025). Disclosure challenges in pregnancy with egg donation: A review study. Journal of Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, 12(4), 90-105. [In Persian]. https://doi.org/10.61882/jmsthums.12.4.90
Sha’ban, M. (2022). New reproductive-biological technologies and child rights: An introduction to the future of childhood in Iran. Fares Law Research, 5(10), 283-314. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/lc.2022.143593
Shams-Ghahfarokhi, F., Askari-Nodoushan, A., Eini-Zinab, H., & Ruhani, A. (2023). The application of Q-methodology for identifying the mental patterns of the people of Isfahan city about childbearing. Social Problems of Iran, 14(1), 211-235. [In Persian]. https://doi.org/10.61186/jspi.14.1.211
Shams-Ghahfarokhi, F., Askari-Nodoushan, A., Eini-Zinab, H., Ruhani, A., & Abbasi-Shavazi, M. J. (2021). Challenges of new pronatalist population policies and programs in Iran: A qualitative study in the city of Isfahan. Journal of Population Association of Iran, 16(32), 79-112. [In Persian]. https://doi.org/10.22034/jpai.2022.559285.1242
Shirai, C. (2019). Genetic ties and affinity: Longitudinal interviews on two mothers’ experiences of egg donation in Japan. East Asian Science, Technology and Society, 13(2), 299–315. https://doi.org/10.1215/18752160-7540022
Zadeh, S., Ilioi, E., Jadva, V., & Golombok, S. (2018). The perspectives of adolescents conceived using surrogacy, egg or sperm donation. Human Reproduction, 33(6), 1099–1106. https://doi.org/10.1093/humrep/dey088
Zafari, H., Mohajerani, A., & Hejazi, S. N. (2025). Sociological explanation of the relationship quality of infertile couples undergoing donated IVF treatment based on economic support, emphasizing the mediating role of mental health. Strategic Research on Social Problems, 14(3), 1-28. [In Persian]. https://doi.org/10.22108/srspi.2025.143438.2054
تداوم و تغییر اجتماعی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 24 بهمن 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار